Gwiezdna kołyska rzeźbiona i niszczona przez hiperaktywne potomstwo

Gwiezdna kołyska rzeźbiona i niszczona przez hiperaktywne potomstwoOriginal Press Release

eso1420aMało znany obłok molekularny Gum 15 jest miejscem narodzin i domem młodych, gorących gwiazd.

Zdjęcie wykonane za pomocą instrumentu WFI (Wide Field Imager) zainstalowanego na 2,2-metrowym teleskopie MPG/ESO w Obserwatorium La Silla w Chile powstało w ramach programu Kosmicznych Klejnotów ESO (ESO Cosmic Gems). Prezentuje  odległą o około 3000 lat świetlnych mgławicę Gum 15 leżącą w obrębie konstelacji Żagla. Ten świecący obłok jest dobrym przykładem obszaru HII. Tego rodzaju obłoki tworzą jedne z najbardziej spektakularnych obiektów astronomicznych, które możemy dostrzec – wśród nich wystarczy wymienić Mgławicę Orzeł (zawierającą strukturę zwaną „Filarami Stworzenia”) czy Wielką Mgławicę w Orionie.

Wodór jest najbardziej rozpowszechnionym pierwiastkiem we Wszechświecie, można go znaleźć praktycznie w każdym środowisku zbadanym przez astronomów. Obszary HII wyróżnia to, że zawierają znaczące ilości zjonizowanego wodoru – którego atomy utraciły swoje elektrony na skutek interakcji z fotonami promieniowania ultrafioletowego. Gdy zjonizowane jądro wodoru ponownie przechwytuje elektron, uwalnia światło o charakterystycznej długości fali. To właśnie dzięki temu mgławice takie jak Gum 15 uzyskują czerwoną barwę świecąc w zakresie, który astronomowie nazywają linią wodoru alfa (H?).

W obszarach HII jonizujące fotony pochodzą od młodych, gorących gwiazd I Gum 15 nie jest tutaj wyjątkiem. W centrum zdjęcia widać jedną z nich: HD 74804, najjaśniejszą gwiazdę gromady Collinder 197.

Zwichrowany, nieregularny kształt, który uwypukla piękno mgławicy, jest typowy dla obszarów HII i również jest efektem działania gwiazd znajdujących się wewnątrz niej. Obszary HII mają różne kształty, ponieważ rozmieszczenie gwiazd i gazu wewnątrz nich jest bardzo nieregularne. Oprócz interesującego kształtu widać ciemne pasma przesłaniającego pyłu widoczne w centrum zdjęcia i nieco niebieskiej poświaty od struktur je przecinających. Struktury pyłowe w mgławicy przypominają większą, ale słabszą wersję bardziej znanej mgławicy M20.

W obszarze HII takim jak opisywany, w okresie kilku milionów lat mogą narodzić się tysiące gwiazd. Niektóre z nich wywołują świecenie i rzeźbią kształt mgławicy, aby ostatecznie ją zniszczyć. Gdy nowo narodzone gwiazdy przejdą przez swoje niemowlęce stadia rozwoju, ich potężne gwiezdne wiatry rozproszą gaz wokół nich. Gdy najbardziej masywne z nich zaczną umierać, Gum 15 zginie razem z nimi. Niektóre z gwiazd są tak wielkie, że zakończą swój żywot w eksplozjach jako supernowe i ostatecznie zatrą ślady obszaru HII, pozostawiając tylko gromadę młodych gwiazd.

Źródła:

A Stellar Birthplace Shaped and Destroyed by Energetic Offspring

eso1420aThe little-known cloud of cosmic gas and dust called Gum 15 is the birthplace and home of hot young stars. Beautiful and deadly, these stars mould the appearance of the nebula from which they formed and, as they progress into adulthood, will eventually also destroy it.

This image was taken as part of  the ESO Cosmic Gems programme  using the Wide Field Imager on the MPG/ESO 2.2-metre telescope at the La Silla Observatory in Chile. It shows Gum 15, located in the constellation of Vela (The Sails), some 3000 light-years from Earth. This glowing cloud is a striking example of an HII region. Such clouds form some of the most spectacular astronomical objects we can see; for example the Eagle Nebula (which includes the feature nicknamed „The Pillars of Creation”), the great Orion Nebula, and this less famous example, Gum 15.

Hydrogen (H) is the most common element in the Universe, and can be found in virtually every environment investigated by astronomers. HII regions are different because they contain substantial amounts of ionised hydrogen – hydrogen atoms that have been stripped of their electrons through high energy interactions with ultraviolet photons – particles of light. As the ionised hydrogen nuclei recapture electrons they release light at different characteristic wavelengths. It is one of these that gives nebulae such as Gum 15 their reddish glow – a glow which astronomers call hydrogen alpha (H?).

In HII regions the ionising photons come from the young hot stars within the region, and Gum 15 is no exception. At the centre of this image you can see one of the culprits: the star HD 74804, the brightest member of a cluster of stars known as Collinder 197.The clumpy, irregular appearance that enhances this nebula’s beauty is not unusual for a HII region and is again a result of the stars within. HII regions have diverse shapes because the distribution of stars and gas inside them is so irregular. Adding to Gum 15’s interesting shape are the forked dark patch of obscuring dust visible in the centre of this image and some dim blue reflection structures crossing it. This dust feature makes the nebula resemble a larger and fainter version of the better known Trifid Nebula (Messier 20), although in this case the name Bifid Nebula might be more apposite.

An HII region like this one might give birth to thousands of stars over a period of several million years. Some of these stars cause it to glow and sculpt its shape, and it is these stars that will eventually destroy it. Once the newly minted stars have passed through their infant stages, strong winds of particles will stream away from these large stars, sculpting and dispersing the gases around them, and when the most massive of these stars begin to die, Gum 15 will die with them. Some stars are so large that they will go out with a bang, exploding as supernovae and dispersing the regions last traces of HII, leaving behind just a cluster of infant stars.

Zamieszczony przez admin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *