Gromada 47 Tukan – kolekcja egzotycznych gwiazd

Gromada 47 Tukan - kolekcja egzotycznych gwiazdOriginal Press Release
ESO-2Nowe, wykonane w podczerwieni za pomocą teleskopu ESO VISTA, zdjęcie ukazaje z niezwykłą dokładnością gromadę kulistą 47 Tucanae.

Gromady kuliste to ogromne, sferyczne chmury starych gwiazd, związanych razem przez grawitację. Występują jako obiekty krążące wokół jąder galaktyk, podobnie jak sztuczne satelity wokół Ziemi. Te gwiezdne zgromadzenia zawierają bardzo mało gazu i pyłu – uważa się, że jego większość została albo wywiana z gromady przez wiatry lub wybuchy gwiazd w niej zawartych, albo usunięta przez gaz międzygwiazdowy oddziałujący z gromadą. Pozostały materiał uformował gwiazdy miliardy lat temu.

Owe gromady kuliste wywołują znaczne zainteresowanie astronomów – 47 Tucanae, znana także jako NGC 104, jest wielką gromadą znajdującą się około 15 000 lat świetlnych od nas i wiadomo, że zawiera wiele dziwnych i interesujących gwiazd i układów.

Widoczna w południowym gwiazdozbiorze Tukana, 47 Tucanae okrąża naszą Drogę Mleczną. Ze średnicą 120 lat świetlnych jest tak duża, że pomimo odległości, ma na niebie rozmiar prawie tak duży jak tarcza Księżyca. Zawierając miliony gwiazd jest jedną z najjaśniejszych i najmasywniejszych znanych gromad kulistych i widać ją gołym okiem. Pośród wirującej masy gwiazd, w sercu gromady, znajdują się intrygujące systemy, w tym źródła promieniowania rentgenowskiego, gwiazdy zmienne, gwiezdne wampiry, niespodziewanie jasne zwykłe gwiazdy znane jako błękitni maruderzy oraz niewielkie obiekty nazywane pulsarami milisekundowymi, małe, martwe gwiazdy, które obracają się niesamowicie szybko.

Czerwone olbrzymy, gwiazdy, które wyczerpały paliwo w swoich jądrach i zwiększyły rozmiar, są rozproszone na zdjęciu z VISTA i łatwo je dostrzec, gdy świecą w kolorze bursztynu na te jasnych biało-żółtych gwiazd tła. Gęsto upakowane jądro jest kontrastem dla bardziej rzadkich obszarów zewnętrznych gromady, oraz wielkiej liczby gwiazd tła z Małego Obłoku Magellana.

Zdjęcie uzyskano za pomocą należącego do ESO teleskopu VISTA (Visible and Infrared Survey Telescope for Astronomy) w ramach przeglądu Obłoków Magellana, dwóch najbliższych galaktyk względem naszej. 47 Tucanae, mimo iż znacznie bliższa niż Obłoki Magellana, przypadkiem widoczna jest na tle Małego Obłoku Magellana i została sfotografowana w ramach przeglądu.

VISTA to największy na świecie teleskop dedykowany wykonywaniu map nieba. Ten położony w Obserwatorium ESO Paranal w Chile teleskop podczerwony, z wielkim zwierciadłem, szerokim polem widzenia i czułymi detektorami, ukazuje nowe widoki nieba południowego. Korzystając z połączenia ostrych zdjęć podczerwonych – takich jak zaprezentowane – i obserwacji w zakresie widzialnym, astronomowie mogą dokładnie badać zawartość i historię obiektów takich jak 47 Tucanae.

Źródła:

  • ESO: A Jumble of Exotic Stars
  • Zdjęcie: ESO/M.-R. Cioni/VISTA Magellanic Cloud survey.
    Acknowledgment: Cambridge Astronomical Survey Unit
A Jumble of Exotic Stars

This new infrared image from ESO’s VISTA telescope shows the globular cluster 47 Tucanae in striking detail. This cluster contains millions of stars, and there are many nestled at its core that are exotic and display unusual properties. Studying objects within clusters like 47 Tucanae may help us to understand how these oddballs form and interact. This image is very sharp and deep due to the size, sensitivity, and location of VISTA, which is sited at ESO’s Paranal Observatory in Chile.

Globular clusters are vast, spherical clouds of old stars bound together by gravity. They are found circling the cores of galaxies, as satellites orbit the Earth. These star clumps contain very little dust and gas — it is thought that most of it has been either blown from the cluster by winds and explosions from the stars within, or stripped away by interstellar gas interacting with the cluster. Any remaining material coalesced to form stars billions of years ago.

These globular clusters spark a considerable amount of interest for astronomers — 47 Tucanae, otherwise known as NGC 104, is a huge, ancient globular cluster about 15 000 light-years away from us, and is known to contain many bizarre and interesting stars and systems.

Located in the southern constellation of Tucana (The Toucan), 47 Tucanae orbits our Milky Way. At about 120 light-years across it is so large that, despite its distance, it looks about as big as the full Moon. Hosting millions of stars, it is one of the brightest and most massive globular clusters known and is visible to the naked eye [1]. In amongst the swirling mass of stars at its heart lie many intriguing systems, including X-ray sources, variable stars, vampire stars, unexpectedly bright “normal” stars known as blue stragglers (eso1243), and tiny objects known as millisecond pulsars, small dead stars that rotate astonishingly quickly [2].

Red giants, stars that have exhausted the fuel in their cores and swollen in size, are scattered across this VISTA image and are easy to pick out, glowing a deep amber against the bright white-yellow background stars. The densely packed core is contrasted against the more sparse outer regions of the cluster, and in the background huge numbers of stars in the Small Magellanic Cloud are visible.

This image was taken using ESO’s VISTA (Visible and Infrared Survey Telescope for Astronomy) as part of the VMC survey of the region of the Magellanic Clouds, two of the closest known galaxies to us. 47 Tucanae, although much closer than the Clouds, by chance lies in the the foreground of the Small Magellanic Cloud (eso1008), and was snapped during the survey.

VISTA is the world’s largest telescope dedicated to mapping the sky. Located at ESO’s Paranal Observatory in Chile, this infrared telescope, with its large mirror, wide field of view and sensitive detectors, is revealing a new view of the southern sky. Using a combination of sharp infrared images — such as the VISTA image above — and visible-light observations allows astronomers to probe the contents and history of objects like 47 Tucanae in great detail.

Written by admin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *