VLT spogląda w oczy Panny

VLT spogląda w oczy PannyOriginal Press Release
Teleskop VLT (Very Large Telescope) Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) wykonał efektowne zdjęcie pięknej, a jednocześnie niezwykłej pary galaktyk noszącej przydomek Oczy (ang.

Oczy znajdują się w odległości około 50 milionów lat świetlnych w obrębie gwiazdozbioru Panny. Galaktyki dzieli odległość około 100 000 tysięcy lat świetlnych. Ich popularna nazwa wywodzi się z podobieństwa jąder galaktyk do pary oczu świecących w ciemności, gdy obserwowane są za pomocą niewielkich rozmiarów teleskopów amatorskich.

Jednak o ile jądra galaktyk wyglądają podobnie, to ich zewnętrzne obszary nie mogłyby różnić się bardziej. Galaktyka w prawym dolnym rogu – NGC 4435 – jest zwarta i wydaje się być pozbawiona gazu i pyłu. Dla kontrastu wielka galaktyka po lewej stronie zdjęcia – NGC 4438 – jest przecięta pasem pyłowym tuż poniżej jądra. Na lewo od jej jądra widać młode gwiazdy, a obłoki gazu rozciągają się co najmniej do krawędzi zdjęcia.

Zawartość NGC 4438 została gwałtownie zaburzona w wyniku zderzenia z inną galaktyką. To starcie zdeformowało spiralny kształt galaktyki, podobnie jak stanie się to z Drogą Mleczną, gdy zderzy się ona z sąsiadującą galaktyką Andromedy za trzy do czterech miliardów lat. Tu winowajczynią mogła być NGC 4435. Niektórzy astronomowie sądzą, że zniszczenia poczynione w NGC 4438 są wynikiem zbliżenia pomiędzy galaktykami na odległość około 16 000 lat świetlnych, które miało miejsce około 100 milionów lat temu. Jednak podczas gdy większa z galaktyk uległa widocznym zniekształceniom efekty w mniejszej były znacznie bardziej dramatyczne. Te same pływowe oddziaływania grawitacyjne, które są prawdopodobnie odpowiedzialne za rozdarcie NGC 4438, zredukowały dramatycznie masę NGC 4435 usuwając większość jej gazu i pyłu.

Inna hipoteza proponuje uznać za sprawcę zniszczeń w NGC 4438 ogromną galaktykę eliptyczną Messier 86, leżącą dalej od Oczu i niewidoczną na tym zdjęciu. Niedawne obserwacje ujawniły włókna zjonizowanego gazu łączące obie duże galaktyki, wskazujące, że mogły się one zderzyć w przeszłości.

Galaktyka eliptyczna Messier 86 wraz z Oczami są częścią niezwykle  bogatej gromady galaktyk w Pannie. W takich zagęszczonych obszarach kolizje galaktyk są dość częste, więc być może NGC 4438 zderzyła się zarówno z NGC 4435, jak i z Messier 86.

Zaprezentowana fotografia jest pierwszą wykonaną w ramach projektu Kosmiczne Klejnoty ESO. Ta nowa inicjatywa będzie wykonywać zdjęcia dla celów edukacji i popularyzacji astronomii. Projekt korzysta z czasu obserwacyjnego w okresach gdy warunki na niebie nie są wystarczająco dobre do prowadzenia obserwacji naukowych. W tym czasie wykonywane będą zdjęcia interesujących, intrygujących lub atrakcyjnych wizualnie obiektów. Dane udostępniane są także zawodowym astronomom za pomocą archiwum naukowego ESO.

W przypadku tego zdjęcie, pomimo że niebo przesłaniało trochę chmur, atmosfera była wyjątkowo stabilna, co pozwoliło na uzyskanie bardzo wyraźnych szczegółów. Zdjęcie zostało wykonane za pomocą instrumentu FORS2 zainstalowanego na VLT. Do wykonania kompozytowego zdjęcia wykorzystano dwie ekspozycje: światło przechodzącego przez filtr czerwony (na zdjęciu przypisano mu barwę czerwoną) i zielono-żółty (niebieską). Czasy ekspozycji wyniosły odpowiednio 1800 i 1980 sekund.

Źródła:

VLT Looks into The Eyes of the Virgin

ESO’s Very Large Telescope has taken a striking image of a beautiful yet peculiar pair of galaxies nicknamed The Eyes. The larger of these, NGC 4438, was once a spiral galaxy but has become badly deformed by collisions with other galaxies in the last few hundred million years. This picture is the first to come out of ESO’s Cosmic Gems programme, an initiative in which ESO has granted dedicated observing time for outreach purposes.

The Eyes are about 50 million light-years away in the constellation of Virgo (The Virgin) and are some 100 000 light-years apart. The nickname comes from the apparent similarity between the cores of this pair of galaxies — two white ovals that resemble a pair of eyes glowing in the dark when seen in a moderate-sized telescope.

But although the centres of these two galaxies look similar, their outskirts could not be more different. The galaxy in the lower right, known as NGC 4435, is compact and seems to be almost devoid of gas and dust. In contrast, in the large galaxy in the upper left (NGC 4438) a lane of obscuring dust is visible just below its nucleus, young stars can be seen left of its centre, and gas extends at least up to the edges of the image.

The contents of NGC 4438 have been stripped out by a violent process: a collision with another galaxy. This clash has distorted the galaxy’s spiral shape, much as could happen to the Milky Way when it collides with its neighbouring galaxy Andromeda in three or four billion years.

NGC 4435 could be the culprit. Some astronomers believe that the damage caused to NGC 4438 resulted from an approach between the two galaxies to within about 16 000 light-years that happened some 100 million years ago. But while the larger galaxy was damaged, the smaller one was significantly more affected by the collision. Gravitational tides from this clash are probably responsible for ripping away the contents of NGC 4438, and for reducing NGC 4435’s mass and removing most of its gas and dust.

Another possibility is that the giant elliptical galaxy Messier 86, further away from The Eyes and not visible in this image, was responsible for the damage caused to NGC 4438. Recent observations have found filaments of ionised hydrogen gas connecting the two large galaxies, indicating that they may have collided in the past.

The elliptical galaxy Messier 86 and The Eyes belong to the Virgo Cluster, a very rich grouping of galaxies. In such close quarters, galaxy collisions are fairly frequent, so perhaps NGC 4438 suffered from encounters with both NGC 4435 and Messier 86.

This picture is the first to be produced as part of the ESO Cosmic Gems programme. This is a new initiative to produce astronomical images for educational and public outreach purposes. The programme mainly makes use of time when the sky conditions are not suitable for science observations to take pictures of interesting, intriguing or visually attractive objects. The data are also made available to professional astronomers through ESO’s science archive.

In this case, although there were some clouds, the atmosphere was exceptionally stable, which allowed very sharp details to be revealed in this image taken using the VLT’s FORS2 [1] instrument. Light passing through two different filters was used: red (coloured red) and green-yellow (coloured blue), and the exposure times were 1800 seconds and 1980 seconds, respectively.

Written by admin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *