Galaktyka wydmuchuje bąbelki

Galaktyka wydmuchuje bąbelkiOriginal Press Release
Słynne zdjęcia galaktyk wykonywane przez kosmiczny teleskop NASA/ESA Hubble Space Telescope przedstawiają zazwyczaj eleganckie spiralne elipsy o delikatnych, miękkich krawędziach.

Świecące pęcherze gazu o złożonej budowie widoczne w Holmberg II powstały w wyniku pełnych energii cykli życia kolejnych pokoleń gwiazd. Mazywne gwiazdy powstają w obszarach gazu o największej gęstości. Wraz z upływem życia potężne wiatry gwiezdne tych kolosów rozpychają otaczające je obłoki molekularne, by wreszcie podkreślając kres swego istnienia gwiazdy te eksplodują jako supernowe. Fale uderzeniowe gwałtownie przemierzają obszary oczyszczone z gazu zderzając się z gazem, ogrzewając go i rzeźbiąc widoczne, delikatne struktury.

Holmberg II jest niezwykłym konglomeratem regionów wypełnionych gęstym gazem, w którym powstają nowe gwiazdy, i rozległych jałowe obszarów o niskiej gęstości,  rozciągających się na tysiące lat świetlnych. Jako galaktyka karłowa, nie wytworzyła ani ramion spiralnych galaktyk takich jakie posiada Droga Mleczna, ani gęstego jądra typowej galaktyki eliptycznej. To czyni z Holmberg II, spokojną – grawitacyjnie – przystań, gdzie delikatne struktury, takie jak te pęcherze mogą długo zachować swój kształt.

Choć Holmberg II nie wyróżnia się wielkością, ma pewne intrygujące cechy. Obok niezwykłego wyglądu – dzięki któremu znalazła się w Atlasie Niezwykłych Galaktyk (Peculiar Galaxies Atlas skompilowanym przez Haltona Arpa, skarbnicy dziwnych i cudownych obiektów – galaktyka ta zawiera nadzwyczaj jasne źródło promieniowania rentgenowskiego leżące w środku trzech pęcherzy gazu widocznych w prawym górnym rogu zdjęcie. Naukowcy proponują kilka konkurencyjnych hipotez, czym jest owo źródło promieniowania – jedną z intrygujące możliwości jest istnienie w tym obszarze czarnej dziury o pośredniej masie, które pożera materię z otoczenia emitując promieniowanie.

Źródła:

Galaxy Caught Blowing Bubbles

Hubble’s famous images of galaxies typically show elegant spirals or soft-edged ellipses. But these neat forms are only representative of large galaxies. Smaller galaxies like the dwarf irregular galaxy Holmberg II come in many shapes and types that are harder to classify. This galaxy’s indistinct shape is punctuated by huge glowing bubbles of gas, captured in this image from the NASA/ESA Hubble Space Telescope.

The intricate glowing shells of gas in Holmberg II were created by the energetic lifecycles of many generations of stars. High-mass stars form in dense regions of gas, and later in life expel strong stellar winds that blow away the surrounding material. At the very end of their lives, they explode in as a supernova. Shock waves rip through these less dense regions blowing out and heating the gas, forming the delicate shells we see today.

Holmberg II is a patchwork of dense star-forming regions and extensive barren areas with less material, which can stretch across thousands of light-years. As a dwarf galaxy, it has neither the spiral arms typical of galaxies like the Milky Way nor the dense nucleus of an elliptical galaxy. This makes Holmberg II, gravitationally speaking, a gentle haven where fragile structures such as these bubbles can hold their shape.

While the galaxy is unremarkable in size, Holmberg II does have some intriguing features. As well as its unusual appearance — which earned it a place in Halton Arp’s Atlas of Peculiar Galaxies, a treasure trove of weird and wonderful objects — the galaxy hosts an ultraluminous X-ray source in the middle of three gas bubbles in the top right of the image. There are competing theories as to what causes this powerful radiation — one intriguing possibility is an intermediate-mass black hole which is pulling in material from its surroundings.

This colourful image is a composite of visible and near-infrared exposures taken using the Wide Field Channel of Hubble’s Advanced Camera for Surveys.

Written by admin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *