HST tworzy spektakularne zdjęcie galaktyki Centaur A

HST tworzy spektakularne zdjęcie galaktyki Centaur A

16.06.2011

Teleskop kosmiczny NASA/ESA Hubble Space Telescope stworzył to niezwykłe zbliżenie galaktyki Centaur A (NGC 5128). Położenie teleskopu poza obniżającą rozdzielczość i ograniczającą obserwacje w paśmie poza widzialnym atmosferę w połączeniu z nowoczesną kamerą Wide Field Camera 3 pozwoliły ukazać dramatyczny obraz żyjącej galaktyki.

Galaktyka Centaurus A (NGC 5128) jest znana z dramatycznych ciemnych pasów pyłowych. Obserwacje HST wykonane za pomocą zaawansowanej kamery szerokiego pola (WFC3 – Wide Field Camera 3), są najbardziej szczegółowymi w historii badań tej galaktyki. Na zdjęciu zostały połączone obserwacje w wielu zakresach widma tworząc obraz, który ujawnia nigdy wcześniej nie widziane detale w zapylonych regionach galaktyki. Obok szczegółów widocznych w świetle widzialnym, to kompozytowe zdjęcie ukazuje ultrafioletowe światło młodych gwiazd, jak również światło bliskiej podczerwieni, pozwalające dostrzec niektóre ze szczegółów zasłoniętych dla innych zakresów widma przez pył.

Ciemny pyłowy pas, przecinający Centaurus A nie oznacza braku gwiazd, ale raczej względny brak ich światła, zakrytego przez nieprzezroczyste obłoki blokujące światło widzialne. WFC3 skoncentrował się na tych pyłowych regionach, które rozpościerają się po przekątnej tego zdjęcia. Szersze zdjęcia wykonane przez teleskopy naziemne ukazują pas przecinający całą galaktykę.

Ciekawe cechy, takie jak odkształcony kształt dysku gazu i pyłu (niewidoczny na tym zdjęciu), wskazują, że w pewnym momencie w przeszłości Centaurus A zderzył się i połączył z inną galaktyką. Fale uderzeniowe spowodowane przez to zdarzenie skompresowały wodór i doprowadziły do powstania obszarów intensywnego formowania się gwiazd, widoczne w jej peryferyjnych regionach oraz czerwonych plamach widocznych na tym zbliżeniu wykonanym przez HST.

Zwarte jądro galaktyki zawiera wysoce aktywne supermasywną czarną dziurę. Potężny relatywistyczny dżet uwolnienia ogromne ilości promieniowania radiowego i rentgenowskiego. Nie są one widoczne na tym zdjęciu bowiem instrumenty HST mają na celu badanie kosmosu w pasmach optycznym, ultrafioletowym i podczerwonym.

Leżąc w odległości zaledwie 11 milionów lat świetlnych od nas, Centaurus A jest galaktyką stosunkowo bliską w astronomicznej skali. Ponadto nie tylko leży niedaleko, ale jest także obiektem jasnym. To czyni z niej bardzo atrakcyjny cel dla astronomów amatorów na półkuli południowej, skąd jest widoczna. Można ją dostrzec już przez lornetkę, a większe amatorskie teleskopy zaczynają odsłaniać jej charakterystyczny pyłowe pasy.

Jednak jedynie możliwości teleskopu HST pozwalają ujawnić wiele jej niezwykłych cech z niedoścignioną jakością i rozdzielczością. Położenie teleskopu na orbicie, poz atmosferą Ziemi oznacza, że może on badać kosmos w ultrafiolecie, który poniżej jest blokowany przez chroniącą nas przed nim atmosferę.

Źródła:


Original press release follows:
Spectacular Hubble View of Centaurus A

The NASA/ESA Hubble Space Telescope has produced a close-up view of the galaxy Centaurus A. Hubble’s out-of-this-world location and world-class Wide Field Camera 3 instrument reveal a dramatic picture of a dynamic galaxy in flux.

Centaurus A, also known as NGC 5128, is well known for its dramatic dusty lanes of dark material. Hubble’s observations, using its most advanced instrument, the Wide Field Camera 3, are the most detailed ever made of this galaxy. They have been combined here in a multi-wavelength image that reveals never-before-seen detail in the dusty portion of the galaxy.

As well as features in the visible spectrum, this composite shows ultraviolet light from young stars, and near-infrared light, which lets us glimpse some of the detail otherwise obscured by the dust.

The dark dust lane that crosses Centaurus A does not show an absence of stars, but rather a relative lack of starlight, as the opaque clouds block the visible light from reaching us. Hubble’s Wide Field Camera 3 has focussed on these dusty regions, which span from corner to corner in this image. Wider views from ground-based telescopes show this stripe crossing the entire galaxy.

Interesting features such as the warped shape of its disc of gas and dust (outside the view) hint that at some point in the past, Centaurus A collided and merged with another galaxy. The shockwaves of this event caused hydrogen gas to coalesce and sparked intense areas of star formation, as seen in its outlying regions and in red patches visible in this Hubble close-up.

The galaxy’s compact nucleus contains a highly active supermassive black hole at its centre. Powerful relativistic jets release vast amounts of radio and X-ray radiation — although these are invisible here as Hubble’s instruments are designed to study optical, ultraviolet and infrared wavelengths.

At just over 11 million light-years distant, Centaurus A is relatively nearby in astronomical terms. However, it is not only close, it is also bright. This makes it a very attractive target for amateur astronomers in the southern hemisphere, where it is visible. Stargazers can see the galaxy through binoculars, while larger amateur telescopes begin to unveil the distinctive dusty lanes.

However it is only with the capabilities of the Hubble Space Telescope that many of the features in this image become visible: as well as providing unparalleled clarity and resolution, Hubble’s position in orbit means that it can see ultraviolet wavelengths which are blocked by the atmosphere and so invisible from the groun

Written by admin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *