Kosmiczne zoo w Wielkim Obłoku Magellana

Kosmiczne zoo w Wielkim Obłoku MagellanaOriginal Press Release
By lepiej zrozumieć Wszechświat astronomowie często kierują teleskopy w stronę Wielkiego Obłoku Magellana.

Wielki Obłok Magellana (LMC) leży w odległości około 160 000 lat świetlnych od Drogi Mlecznej – tuż za progiem w skali Wszechświata. Ta bliskość sprawia, że jest niezwykle ważnym celem badań, bowiem można go badać znacznie dokładniej niż bardziej oddalone systemy. LMC leży na niebie południowym, doskonale nadając się do obserwacji z obserwatoriów ESO w Chile. Należy do grupy galaktyk tworzących wraz z Drogą Mleczną Grupę Lokalną. Choć olbrzymia w ludzkiej skali, LMC zawiera mniej niż 1/10 masy naszej Galaktyki i rozpościera się na długości zaledwie 14 000 lat świetlnych podczas gdy Droga Mleczna ma około 100 000 lat świetlnych średnicy. Astronomowie określają obiekty takie jak LMC mianem nieregularnych galaktyk karłowych. Jej nieregularny kształt, w połączeniu z obecnością wyraźnej centralnej poprzeczki gwiazd, wskazują że oddziaływania pływowe Drogi Mlecznej i innych galaktyk Grupy Lokalnej, wśród nich Małego Obłoku Magellana, zapewne zniekształciły jej formę niszcząc klasyczną spiralę.

Prezentowane zdjęcie to mozaika czterech zdjęć wykonanych przez kamerę WFI zainstalowaną na 2,2 metrowym teleskopie MPG/ESO w Obserwatorium La Silla w Chile. Zdjęcie obejmuje obszar ponad czterokrotnie większy od powierzchni Księżyca w pełni. Ogromne pole widzenia kamery umożliwia ukazanie bardzo różnorodnych obiektów należących do LMC na jednym zdjęcie, choć nadal zdjęcie to ukazuje jedynie niewielki fragment LMC. Widoczne są dziesiątki gromad młodych gwiazd, jak również ślady świecących obłoków molekularnych. Ogromna liczba słabych gwiazd wypełnia zdjęcie od krawędzi do krawędzi, a w ich tle widoczne są bardziej odległe galaktyki, leżące daleko za LMC.

Gromady kuliste to zbiorowiska setek tysięcy do milionów gwiazd powiązanych grawitacyjnie i tworzących zbliżone do sferycznych zgrupowania o średnicy kilku lat świetlnych. Wiele gromad okrążających Drogę Mleczną to obiekty niezwykle stare, mające ponad 10 miliardów lat i złożone głównie ze starych czerwonych gwiazd. Również w LMC występują gromady kuliste – jedna jest widoczna jako rozmyty biały owal gwiazd w prawej, górnej części zdjęcia. To NGC 1978 – niezwykle masywna gromada kulista. W odróżnieniu od innych gromad wiek tej szacowany jest na zaledwie 3,5 miliarda lat. Jego obecność powoduje, że część astronomów sądzi, iż w obrębie LMC aktywne procesy produkcji gwiazd zachodziły w bliższej przeszłości niż w Drodze Mlecznej.

Poza miejscem intensywnej produkcji gwiazd LMC było miejscem wielu spektakularnych gwiezdnych śmierci – eksplozji supernowych. W prawej górnej części zdjęcia pozostałości takiej eksplozji są widoczne w postaci dziwnie ukształtowanej delikatnej chmury o numerze katalogowym DEM L 190, znanym również jako N49.  Ten ogromny, mający około 30 lat świetlnych średnicy, obłok świecącego gazu jest najjaśniejszą pozostałością po supernowej w LMC. W jej centrum, tak gdzie kiedyś płonęła gwiazda, leży powstały po jej śmierci magnetar – gwiazda neutronowa o wyjątkowo silnym polu magnetycznym. Dopiero w 1979 roku satelity okrążające Ziemię wykryły potężny rozbłysk promieni gamma pochodzących od tego obiektu co doprowadziło do odkrycia tych niezwykłych obiektów powstających w wyniku niektórych eksplozji supernowych.

Źródła:

A Cosmic Zoo in the Large Magellanic Cloud

Astronomers often turn their telescopes to the Large Magellanic Cloud (LMC), one of the closest galaxies to our own Milky Way, in their quest to understand the Universe. In this spectacular new image from the Wide Field Imager (WFI) at ESO’s La Silla Observatory in Chile, a celestial menagerie of different objects and phenomena in part of the LMC is on display, ranging from vast globular clusters to the remains left by brilliant supernovae explosions. This fascinating observation provides data for a wide variety of research projects unravelling the life and death of stars and the evolution of galaxies.

The Large Magellanic Cloud (LMC) is only about 160 000 light-years from our own Milky Way — very close on a cosmic scale. This proximity makes it a very important target as it can be studied in far more detail than more distant systems. The LMC lies in the constellation of Dorado (the Swordfish), deep in the southern sky and well placed for observations from ESO’s observatories in Chile. It is one of the galaxies forming the Local Group surrounding the Milky Way [1]. Though enormous on a human scale, the LMC is less than one tenth the mass of our home galaxy and spans just 14 000 light-years compared to about 100 000 light-years for the Milky Way. Astronomers refer to it as an irregular dwarf galaxy [2]. Its irregularity, combined with its prominent central bar of stars suggests to astronomers that tidal interactions with the Milky Way and fellow Local Group galaxy, the Small Magellanic Cloud, could have distorted its shape from a classic barred spiral into its modern, more chaotic form.

This image is a mosaic of four pictures from the Wide Field Imager on the MPG/ESO 2.2-metre telescope at the La Silla Observatory in Chile. The image covers a region of sky more than four times as large as the full Moon. The huge field of view of this camera makes it possible to see a very wide range of objects in the LMC in a single picture, although only a small part of the entire galaxy can be included. Dozens of clusters of young stars can be seen as well as traces of glowing gas clouds. Huge numbers of faint stars fill the image from edge to edge and in the background, more galaxies, far beyond the LMC, are visible.

Globular clusters are collections of hundreds of thousands to millions of stars bound by gravity into a roughly spherical shape just a few light-years across. Many clusters orbit the Milky Way and most are ancient, over ten billion years old, and composed mainly of old red stars. The LMC also has globular clusters and one is visible as the fuzzy white oval cluster of stars in the upper right part of the image. This is NGC 1978, an unusually massive globular cluster. Unlike most other globular clusters, NGC 1978 is believed to be just 3.5 billion years old. The presence of this kind of object in the LMC leads astronomers to think that the LMC has a more recent history of active star formation than our own Milky Way.

As well as being a vigorous region of star birth, the LMC has also seen many spectacular stellar deaths in the form of brilliant supernova explosions. At the top right of the image, the remnant of one such supernova, a strangely shaped wispy cloud called DEM L 190, often also referred to as N 49, can be seen. This giant cloud of glowing gas is the brightest supernova remnant in the LMC, and is about 30 light-years across. At the centre, where the star once burned, now lies a magnetar, a neutron star with an extremely powerful magnetic field. It was only in 1979 that satellites orbiting Earth detected a powerful gamma-ray burst from this object, drawing attention to the extreme properties of this new class of stellar exotica created by supernova explosions.

This part of the Large Magellanic Cloud is so packed with star clusters and other objects that astronomers can spend entire careers exploring it. With so much activity, it is easy to see why astronomers are so keen to study the strange creatures in this heavenly zoo.

Written by admin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *