15 lat obserwacji satelitarnych wulkanu

15 lat obserwacji satelitarnych wulkanu

27.03.2009

Wykorzystując obrazy radarowe wykonane przez satelity Europejskiej Agencji Kosmicznej w latach 1992 – 2006 naukowcy po raz pierwszy mają możliwość monitorowania długoterminowego zachowania Etny – najwyższego i najaktywniejszego z europejskich wulkanów.

Od 2001 do 2005 roku Etna zapadła się, podczas gdy na jej zboczach nastąpiły intensywniejsze erupcje magmy. W tym czasie nastąpiło wyraźne odkształcenie wschodniego zbocza góry. Uważamy, że te dwa rodzaje zachowań wynikają z większego tempa magazynowania lawy od 1993 roku do czerwca 2001 roku, które następnie zapoczątkowało powstanie kanału odpowiedzialnego za erupcje w latach 2001 i 2002-2003, destabilizujące wulkan

Riccardo Lanari

Niezwykła seria czasowa obserwacji wykonanych radarem SAR (Synthetic Aperture Radar) na pokładzie satelitów ERS-1, ERS-2 i Envisat dostarcza krytycznych danych pozwalających zrozumieć jak powierzchnia wulkanu odkształcała się w trakcie podnoszenia się, magazynowania i erupcji magmy. Zmiany w odkształceniach powierzchni, takie jak zapadanie, wybrzuszanie i wznoszenie się są wskaźnikami różnych stadiów aktywności wulkanicznej, której efektem mogę być erupcje. Dlatego dokładne monitorowanie odkształceń wulkanów, tzw. oddychania wulkanów, może prowadzić do przewidywania erupcji.

Wykorzystując techniki zaawansowanej interferometrii SAR (InSAR) zespół naukowców był w stanie określić odkształcenia powierzchni Etny na przestrzeni długiego okresu z rozdzielczością centymetrów. InSAR wykorzystuje matematyczne metody łączenia oddzielnych obrazów radarowych wykonanych z tego samego punktu w przestrzeni kosmicznej w różnych momentach by wykryć różnice jakie zaszły na powierzchni Ziemi pomiędzy pomiarami.

Na podstawie pomiarów odkształceń i analizy danych InSAR w okresie 1992-2006 oraz zarejestrowanych w tym czasie danych wulkanicznych zespół wyróżnił dwa specyficzne zachowania wulkaniczno – tektoniczne.

„Od 1993 do 2000 roku Etna pęczniała w malejącym tempie około 1 cm na rok, które to zachowanie zanikło praktycznie między rokiem 1998 a 2000. W tym czasie miało miejsce kilka erupcji a lawa, w nieznacznych ilościach, wypływała wyłącznie ze szczytu wulkanu „- mówi Riccardo Lanaru z Istituto per il Rilevamento Elettromagnetico dell’ Ambiente (IREA-CNR) w Neapolu.

„Od 2001 do 2005 roku Etna zapadła się, podczas gdy na jej zboczach nastąpiły intensywniejsze erupcje magmy. W tym czasie nastąpiło wyraźne odkształcenie wschodniego zbocza góry. Uważamy, że te dwa rodzaje zachowań wynikają z większego tempa magazynowania lawy od 1993 roku do czerwca 2001 roku, które następnie zapoczątkowało powstanie kanału odpowiedzialnego za erupcje w latach 2001 i 2002-2003, destabilizujące wulkan.”

Wyniki wskazują, że deformacje powierzchni są powiązane z zachowaniami erupcyjnymi w skalach znacznie większych czasowo niż dotyczących pojedynczej erupcji. Wynika z tego, że w celu przewidywania przyszłych erupcji wulkanicznych konieczne jest ciągłe monitorowanie deformacji wulkanów.

Źródło:

  • ESA News: Hot stuff – 15 years of satellite data over Mt. Etna
  • Zdjęcie: Neri, M., F. Casu, V. Acocella, G. Solaro, S. Pepe, P. Berardino, E. Sansosti, T. Caltabiano, P. Lundgren, and R. Lanari (2009), Deformation and eruptions at Mt. Etna (Italy): A lesson from 15 years of observations, Geophys. Res. Lett., 36, L02309, doi:10.1029/2008GL036151, Published: 28 January 2009.

Written by admin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *