Rdzenie lodowe zawierają dowody wybuchów supernowych

Rdzenie lodowe zawierają dowody wybuchów supernowych

23.02.2009

Od tysiąca lat w naszej części Wszechświata astronomowie nie mieli szczęścia do porządnych supernowych. Co innego Ci, którzy mieli szczęście żyć w XI wieku. W 1006 roku na niebie pojawiła się najjaśniejsza supernowa w historii – SN 1006. 48 lat później astronomowie ujrzeli podczas wybuchu supernowej SN 1054 narodziny mgławicy Krab.

Do tej pory nasza wiedza na temat tych zdarzeń pochodziła z zapisków chińskich i arabskich astronomów, oraz z obserwacji pozostałości tych wybuchów widocznych na niebie w postaci mgławic. Nowe odkrycia japońskich naukowców dają nam nowe źródło badań tych zjawisk. Źródłem tym są rdzenie lodowy wydobyte na Antarktydzie.

Spodziewano się, że promieniowanie gamma wygenerowane w wybuchu bliskiej supernowej powinno wpływać na ziemską atmosferę wytwarzając nadmiar tlenku azotu. A taka zmiana powinna zostać zarejestrowana w historii Ziemi spisywanej przez lodowce. Japońscy naukowcy wydobyli 122. metrowy rdzeń w bazie Dome Fuji i na głębokości około 50 metrów, odpowiadającej XI wiekowi odkryli trzy piki tlenku azotu – w tym dwa oddalone o 48 lat co umożliwia ich identyfikację jako pochodzących od supernowych SN 1006 i SN 1054. Źródło trzeciego pozostaje nieznane.

Wynik jest tym bardziej interesujący, że zespół wykrył ponadto 11-letnią okresową zmienność poziomu tła tlenku azotu – zapewne związaną z cyklem słonecznym oraz kilka pików siarczanów pasujących do znanych erupcji wulkanicznych, m.in.: Taupo na Nowej Zelandii w roku 180 oraz El Chichon w Meksyku w 1260 roku.

Zespół sądzi, że tajemniczy trzeci ślad promieniowania gamma mógł pochodzić od innej supernowej – być może widocznej wyłącznie z półkuli południowej lub skrytej za obłokiem molekularnym. Oznaczałoby to, że XI wiek był wyjątkowo obfity w supernowe. Ale – statystycznie – w galaktyce rozmiarów Drogi Mlecznej supernowe powinny pojawiać się co około 50 lat. Więc lody Antarktydy powinny wkrótce doczekać się kolejnego deszczu tlenku azotu.

Źródło:

Written by admin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *