Niezwykła gwiazda na zdjęciu teleskopu Hubble

Niezwykła gwiazda na zdjęciu teleskopu Hubble
Niezwykła gwiazda na zdjęciu teleskopu HubbleOriginal Press Release
Leżąca w odległości około pięćdziesięciu milionów lat świetlnych galaktyka Messier 99 jest jedną z ponad tysiąca galaktyk tworzących Gromadę Panny – najbliższą gromadę galaktyk.

W ostatnich latach astronomowie badali wiele jak dotąd niewyjaśnionych zjawisk w galaktyce M99. Należy do nich charakter jednej z jaśniejszych gwiazd widocznych na zdjęciu. Gwiazda – o numerze katalogowym PTF 10fqs, widoczna jako żółto-pomarańczową gwiazda w lewym górnym rogu zdjęcia – została po raz pierwszy zauważona przez Palomar Transient Facility, instrument, który skanuje niebo w poszukiwaniu nagłych zmian jasności (tzw. zjawisk przejściowych, ang transient phenomena). Zjawiska te mogą być efektem różnych procesów, do których należą gwiazdy zmienne i wybuchy supernowych.

PTF 10fqs jak do tej pory nie udało się sklasyfikować, jest jaśniejsza niż gwiazda nowa (jasny wybuch na powierzchni gwiazdy), ale słabsza niż supernowa (eksplozja, która oznacza koniec życia masywnej gwiazdy). Naukowcy proponują kilka alternatywnych hipotez, w tym intrygującą sugestię, że pojaśnienie mogło być spowodowane pochłonięciem przez gwiazdę ogromnej planety.

Pokazane obok zdjęcie zostało wykonane przez teleskop Hubble'a w czerwcu 2010 roku, w czasie po maksimum rozbłysku. Dzięki temu możliwe było precyzyjne określenie położenia PTF 10fqs. Pomiary te umożliwią innym teleskopom namierzenie gwiazdy w przyszłości, nawet wtedy, gdy poświata rozbłysku zaniknie całkowicie.

Wersja tego obrazu M99 został zgłoszona w konkursie Hubble’s Hidden Treasures Competition przez Mateja Novaka. Hidden Treasures to inicjatywa mająca zachęcać miłośników astronomii do przeszukiwania archiwum Hubble'a. Tegoroczna edycja konkursu jest już zamknięta. Wkrótce zostaną wskazani zwycięzcy.

Źródła:

A Bright Spark in a Nearby Spiral Galaxy

This image, taken by the NASA/ESA Hubble Space Telescope, shows a detailed view of the spiral arms on one side of the galaxy Messier 99. Messier 99 is a so-called grand design spiral, with long, large and clearly defined spiral arms — giving it a structure somewhat similar to the Milky Way.

Lying around 50 million light-years away, Messier 99 is one of over a thousand galaxies that make up the Virgo Cluster, the closest cluster of galaxies to us. Messier 99 itself is relatively bright and large, meaning it was one of the first galaxies to be discovered, way back in the 18th century. This earned it a place in Charles Messier’s famous catalogue of astronomical objects.

In recent years, a number of unexplained phenomena in Messier 99 have been studied by astronomers. Among these is the nature of one of the brighter stars visible in this image. Catalogued as PTF 10fqs, and visible as a yellow-orange star in the top-left corner of this image, it was first spotted by the Palomar Transient Facility, which scans the skies for sudden changes in brightness (or transient phenomena, to use astronomers’ jargon). These can be caused by different kinds of event, including variable stars and supernova explosions.

What is unusual about PTF 10fqs is that it has so far defied classification: it is brighter than a nova (a bright eruption on a star’s surface), but fainter than a supernova (the explosion that marks the end of life for a large star). Scientists have offered a number of possible explanations, including the intriguing suggestion that it could have been caused by a giant planet plunging into its parent  star.

This Hubble image was made in June 2010, during the period when the outburst was fading, so PTF 10fqs’s location could be pinpointed with great precision. These measurements will allow other telescopes to home in on the star in future, even when the afterglow of the outburst has faded to nothing.

A version of this image of M 99 was entered into the Hubble’s Hidden Treasures Competition by contestant Matej Novak. Hidden Treasures is an initiative to invite astronomy enthusiasts to search the Hubble archive for stunning images that have never been seen by the general public. The competition is now closed and the winners will be announced soon.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *