Słońce

Masa [kg] 1,989*1030 Masa [Ziemia = 1] 332 820 Średnica [km] 695 000 Średnica [Ziemia = 1] 108,97 Średnia gęstość [gm/cm³] 1,410 Okres obrotu na równiku 25 dni Okres obrotu przy biegunach 36 dni Prędkość ucieczki [km/sek] 618,02 Moc promieniowania [W] 3.845*1026 Luminancja [erg/sek] 3.827*1033 Jasność obserwowana [Vo, Magnitudo] -26,8 średnica kątowa max. 0°32’31” min. 0°31’27”
Słońce jest najważniejszym obiektem Układu Słonecznego. Słońce jest gwiazdą sklasyfikowaną jako karzeł ciągu głównego. Jego typ widmowy (G2) charakteryzuje żółta barwa i obecność w widmie linii zjonizowanych i neutralnych metali oraz bardzo słabych linii wodoru. Około 98% masy całego Układu Słonecznego znajduje się w Słońcu – w jego wnętrzu zmieściło by się ponad 1 300 000 kul ziemskich, a średnica Słońca jest prawie 110 razy większa od średnicy naszej planety.

Słońce jest ogromnym reaktorem nuklearnym. W jego jądrze w temperaturach przekraczających 13,6 mln °C i pod olbrzymim ciśnieniem wodór jest bezustannie przekształcany w hel. Co sekundę 700 mln ton wodoru zostaje spalone. Ponieważ jądro helu jest o ok. 0,71% lżejszy od czterech protonów wodoru z których powstaje utracona masa zostaje przetworzona w energię (98% w postaci wysokoenergetycznych fotonów i 2% w postaci neutrin). Neutrina opuszczają Słońce w ciągu 2 sekund – fotony przemieszczają się w kierunku powierzchni słońca w procesie konwekcji tracąc znaczną część początkowej energii dzięki czemu Słońce promieniuje głównie w świetle widzialnym i podczerwonym. Zanim jednak tam dotrze mija wg różnych szacunków od 100 000 do miliona lat. Co sekundę Słońce traci 5 milionów ton masy w postaci wypromieniowywanej energii.

Ponad jądrem znajduje się warstwa promienista, w której nie zachodzą reakcje termojądrowe. W głębszych warstwach, w temperaturach przekraczających 2 mln°C materia jest przezroczysta dla promieniowania. W tym obszarze transport energii ku powierzchni następuje poprzez dyfuzję promieniowania. Dalej jednak zarówno hel jak i wodór stają się nieprzezroczyste dla promieniowania, które ulega absorpcji. Tutaj właśnie rozpoczynają się prądy konwekcyjne biegnące aż na powierzchnię naszej gwiazdy. Chociaż grubość warstwy konwekcyjnej szacuje się na 1/3 promienia Słońca, to zawiera ona zaledwie 2% jego masy – pozostałe 98% znajduje się w jądrze i w otoczce promienistej.

Obserwowana powierzchnia Słońca – fotosfera – ma temperaturę ok 6000°C i na zdjęciach wykonanych przez teleskopy ma granularną strukturę. Jasne obszary są cieplejsze – tu materia wynurza się, ciemniejsze, węższe pasma to obszary chłodniejszej, tonącej materii. Pojedyncze granule mają średnicę od 1000 do 2000 km a średni czas życia pojedynczej granuli to 10minut (istnieją też struktury większe – mezo- i supergranule, których czas życia jest dłuższy, a źródło materii położone głębiej – dla granul jest to ok 2 tysięcy kilometrów, podczas gdy dla supergranul nawet 30 000 km). W fotosferze gęstość materii gwałtownie maleje, i ponownie staje się przezroczysta dla fotonów. Obszar ten ma grubość wynoszącą zaledwie (w skali słonecznej) 100 km. Na wygląd fotosfery ma również wpływ pole magnetyczne – w obszarach o jego wyższym natężeniu pojawiają się plamy słoneczne, a tam, gdzie jest obniżone – flokuły – ciągi jasnych punktów.

Ponad fotosferą pojawia się gorący obszar – chromosfera, z temperaturą wzrastającą do ok 25 000 &dek;C. Ogrzewany jest on przez energię fal mechanicznych, akustycznych, hydrodynamicznych oraz niejednorodności pola magnetycznego. Tutaj pojawiają się spikule (bryzgi chromosferyczne), włókna i pochodnie (flary) słoneczne.

Powyżej temperatura wzrasta gwałtownie i sięga 1 miliona °C. Tutaj rozpoczyna się korona, ogrzewana przez fale hydromagnetyczne, widoczna w koronografach oraz podczas całkowitych zaćmień słońca. Rozciąga się na odległość 1-2 promieni Słońca i jest źródłem wiatru słonecznego.

Uwaga! Nigdy nie obserwuj Słońca bez specjalnych filtrów ochronnych – nawet przydymione okulary spawalnicze nie chronią przed promieniowaniem podczerwonym oraz ultrafioletowym, które może uszkadzać oczy. Nigdy nie kieruj niezabezpieczonego teleskopu w stronę Słońca a tym bardziej nie próbuj obserwować przez taki teleskop Słońca. Jeżeli jednak odpowiednio przygotujesz się do obserwacji nagrodą będzie możliwość prowadzenia ciekawych badań w ciągu dnia.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *