Upiorna, zielona bańka

Upiorna, zielona bańkaOriginal Press Release
ESO-10To niezwykłe, intrygujące zdjęcie zostało wykoanae za pomocą teleskopu ESO VLT.

Gwiazdy o masie podobnej do Słońca kończą życie jako maleńkie i ciemne białe karły. Zanim jednak dokonają ostatecznego przeobrażenia, ich atmosfery zostają wyrzucone w przestrzeń kosmiczną. Przez kilkadziesiąt tysięcy lat są otoczone spektakularnymi i barwnymi obłokami świecącego zjonizowanego gazu, zwanymi mgławicami planetarnymi.

Nowe zdjęcie wykonane przez VLT pokazuje mgławicę planetarną IC 1295, którą widać w gwiazdozbiorze Tarczy. Obiekt ma nietypową cechę – jest otoczony przez wiele powłok, co powoduje, że przypomina oglądany pod mikroskopem jednokomórkowy organizm, z wieloma warstwami odpowiadającymi błonom komórki.

Bańki te są zbudowane z gazu, który kiedyś był atmosferą gwiazdy. Gaz ten został wyrzucony przez niestabilne reakcje jądrowe w jądrze gwiazdy, które powodowały nagłe uwolnienia energii niczym olbrzymich termojądrowych beknięć. Gaz jest skompany w silnym promieniowaniu ultrafioletowym emitowanym przez nagie obecnie i bardzo gorące jądro gwiazdy. Ultrafiolet jonizuje gaz, które dzięki temu świeci – różne pierwiastki świecą w różnych barwach. Upiorna zieleń, dominująca w IC 1295, to zjonizowany tlenu.

W centrum zdjęcia można dostrzec biało-niebieską plamkę – to wypalone pozostałości jądra gwiazdy. Będzie ona powoli stygła przez wiele miliardów lat.

Gwiazdy o masach do ośmiu razy większych od Słońca tworzą mgławice planetarne wkraczając w końcową fazę swojej egzystencji. Słońce ma 4,6 miliard lat i prawdopodobnie przetrwa jeszcze kolejne cztery miliardy lat.

Pomimo nazwy, mgławice planetarne nie mają nic wspólnego z planetami. Ta opisowa nazwa została nadana niektórym z wczesnych odkryć ze względu na wizualne podobieństwo tych obiektów w małych teleskopach do planet zewnętrznych, takich jak Uran i Neptun. O tym, że obiekty te są świecącym gazem, dowiedziano się z pierwszych obserwacji spektroskopowych w XIX wieku.

Zdjęcie zostało wykonane należącym do ESO teleskopem VLT (Very Large Telescope), znajdującym się na Cerro Paranal, na pustyni Atakama, w północnym Chile. Użyto spektrografu FORS (FOcal Reducer Spectrograph). Ekspozycje zostały wykonane za pomocą trzech różnych filtrów, przepuszczających światło niebieskie (kolor niebieski na zdjęciu), widzialne (zielony) i czerwone (czerwony), z których dane połączono, aby uzyskać kompozytowy obraz mgławicy.

Źródła:

A Ghostly Green Bubble

ESO-10This intriguing new picture from ESO’s Very Large Telescope shows the glowing green planetary nebula IC 1295 surrounding a dim and dying star located about 3300 light-years away in the constellation of Scutum (The Shield). This is the most detailed picture of this object ever taken.

Stars the size of the Sun end their lives as tiny and faint white dwarf stars. But as they make the final transition into retirement their atmospheres are blown away into space. For a few tens of thousands of years they are surrounded by the spectacular and colourful glowing clouds of ionised gas known as planetary nebulae.

This new image from the VLT shows the planetary nebula IC 1295, which lies in the constellation of Scutum (The Shield). It has the unusual feature of being surrounded by multiple shells that make it resemble a micro-organism seen under a microscope, with many layers corresponding to the membranes of a cell.

These bubbles are made out of gas that used to be the star’s atmosphere. This gas has been expelled by unstable fusion reactions in the star’s core that generated sudden releases of energy, like huge thermonuclear belches. The gas is bathed in strong ultraviolet radiation from the aging star, which makes the gas glow. Different chemical elements glow with different colours and the ghostly green shade that is prominent in IC 1295 comes from ionised oxygen.

At the centre of the image, you can see the burnt-out remnant of the star’s core as a bright blue-white spot at the heart of the nebula. The central star will become a very faint white dwarf and slowly cool down over many billions of years.

Stars with masses like the Sun and up to eight times that of the Sun, will form planetary nebulae as they enter the final phase of their existence. The Sun is 4.6 billion years old and it will likely live another four billion years.

Despite the name, planetary nebulae have nothing to do with planets. This descriptive term was applied to some early discoveries because of the visual similarity of these unusual objects to the outer planets Uranus and Neptune, when viewed through early telescopes, and it has been catchy enough to survive. These objects were shown to be glowing gas by early spectroscopic observations in the nineteenth century.

This image was captured by ESO’s Very Large Telescope, located on Cerro Paranal in the Atacama Desert of northern Chile, using the FORS instrument (FOcal Reducer Spectrograph). Exposures taken through three different filters that passed blue light (coloured blue), visible light (coloured green), and red light (coloured red) have been combined to make this picture.

Written by admin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *