Teleskop VLT odnajduje niezwykle szybko wirującą gwiazdę

Teleskop VLT odnajduje niezwykle szybko wirującą gwiazdęOriginal Press Release
Teleskop VLT (Very Large Telescope) Europejskiego Obserwatorium Południowego odkrył rekordowo szybko wirującą gwiazdę.

Ta nadzwyczajna prędkość rotacji oraz niezwykły ruch w porównaniu do otaczających ją gwiazd spowodowały, że zaczęliśmy się zastanawiać czy aby gwiazda ta nie miała czasem nietypowego wczesnego etapu istnienia

Philip Dufton
Queen’s University Belfast

Międzynarodowy zespół astronomów wykorzystał teleskop ESO VLT, znajdujący się w Obserwatorium ESO Paranal w Chile, do wykonania przeglądu najmasywniejszych i najjaśniejszych gwiazd Mgławicy Tarantula będącej częścią Wielkiego Obłoku Magellana. Wśród wielu jasnych gwiazd w tym gwiezdnym żłobku zespół dostrzegł, że jedna z nich – o katalogowym oznaczeniu VFTS 102 – wiruje z prędkością ponad pięciuset pięćdziesięciu kilometrów na sekundę – ponad trzysta razy szybciej niż Słońce; bardzo blisko prędkości granicznej, po przekroczeniu której zostałaby rozerwana przez siły odśrodkowe. VFTS 102 jest najszybciej obracającą się gwiazdą spośród znanych do tej pory.

Astronomowie odkryli również, że gwiazda, 25 razy masywniejsza i około sto tysięcy razy jaśniejsza od Słońca,  porusza się w przestrzeni w znacząco różny sposób od swoich sąsiadek.

„Ta nadzwyczajna prędkość rotacji oraz niezwykły ruch w porównaniu do otaczających ją gwiazd spowodowały, że zaczęliśmy się zastanawiać czy aby gwiazda ta nie miała czasem nietypowego wczesnego etapu istnienia „- mówi Philip Dufton  z Uniwersytetu Królowej w Belfaście w Irlandia Północna, główny autor publikacji przedstawiającej wyniki badań na łamach The Astrophysical Journal Letters.

Różnica w prędkości może wskazywać, że VFTS 102 jest tzw. gwiazdą uciekającą (ang. runaway star)– obiektem, który został wyrzucony z układu podwójnego po tym jak jej towarzysz eksplodował jako supernowa. Hipotezę tę wspierają dodatkowe dwie wskazówki: znajdujący się niedaleko pulsar i związana z nim pozostałość po supernowej.

Zespół opracował prawdopodobną historię tej nietypowej gwiazdy. Według niej rozpoczęła one istnienie składnik układu podwójnego. Jeżeli dwie gwiazdy krążyły blisko siebie, gaz z towarzysza mógł przepływać w jej stronę, zwiększając prędkość jej wirowania – co wyjaśniałoby pierwszą z jej niezwykłych cech. Po krótkim czasie życia – około dziesięciu milionach lat – masywniejszy towarzysz eksplodował jako supernowa – to wyjaśniałoby obecność widocznego nieopodal obłoku gazu znanego jako pozostałość po supernowej. Eksplozja doprowadziłaby do wyrzucenia gwiazdy, co wyjaśniałoby trzecią obserwowaną anomalię – różnicę prędkości między nią a innymi gwiazdami w tym rejonie. W trakcie eksplozji zaś masywny towarzysz zapadł się i przekształcił w pulsara, którego obserwujemy obecnie i który wieńczy rozwiązanie zagadki.

Mimo, że astronomowie nie mogą być na razie pewni, że coś takiego się wydarzyło, Dufton podsumowuje: – „To przekonująca historia, ponieważ wyjaśnia wszystkie nietypowe własności, jakie dostrzegliśmy. Gwiazda z pewnością ukazuje nam niespodziewane strony krótkiego, ale dramatycznego życia najmasywniejszych gwiazd.”

Źródła:

VLT Finds Fastest Rotating Star

ESO's Very Large Telescope has picked up the fastest rotating star found so far. This massive bright young star lies in our neighbouring galaxy, the Large Magellanic Cloud, about 160 000 light-years from Earth. Astronomers think that it may have had a violent past and has been ejected from a double star system by its exploding companion.

An international team of astronomers has been using ESO’s Very Large Telescope at the Paranal Observatory in Chile, to make a survey of the heaviest and brightest stars in the Tarantula Nebula (eso1117), in the Large Magellanic Cloud. Among the many brilliant stars in this stellar nursery the team has spotted one, called VFTS 102 [1], that is rotating at more than two million kilometres per hour — more than three hundred times faster than the Sun [2] and very close to the point at which it would be torn apart due to centrifugal forces. VFTS 102 is the fastest rotating star known to date [3].

The astronomers also found that the star, which is around 25 times the mass of the Sun and about one hundred thousand times brighter, was moving through space at a significantly different speed from its neighbours [4].

“The remarkable rotation speed and the unusual motion compared to the surrounding stars led us to wonder if this star had had an unusual early life. We were suspicious.” explains Philip Dufton (Queen’s University Belfast, Northern Ireland, UK), lead author of the paper presenting the results.

This difference in speed could imply that VFTS 102 is a runaway star — a star that has been ejected from a double star system after its companion exploded as a supernova. This idea is supported by two further clues: a pulsar and an associated supernova remnant in its vicinity [5].

The team has developed a possible back story for this very unusual star. It could have started life as one component of a binary star system. If the two stars were close, gas from the companion could have streamed over and in the process the star would have spun faster and faster. This would explain one unusual fact —  why it is rotating so fast. After a short lifetime of about ten million years, the massive companion would have exploded as a supernova — which could explain the characteristic gas cloud known as a supernova remnant found nearby. The explosion would also have led to the ejection of the star and could explain the third anomaly — the difference between its speed and that of other stars in the region. As it collapsed, the massive companion would have turned into the pulsar that is observed today, and which completes the solution to the puzzle.

Although the astronomers cannot yet be sure that this is exactly what happened, Dufton concludes “This is a compelling story because it explains each of the unusual features that we’ve seen. This star is certainly showing us unexpected sides of the short, but dramatic lives of the heaviest stars.”

Written by admin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *