Nagroda Nobla w dziedzinie Fizyki przyznana astrofizykom

Nagroda Nobla w dziedzinie Fizyki przyznana astrofizykomOriginal Press Release
Szwedzka Królewska Akademia Nauk zadecydowała o przyznaniu Nagrody Nobla w dziedzinie Fizyki za rok 2011 trzem astrofizykom – Saulowi Perlmutterowi (The Supernova Cosmology Project, otrzyma połowę nagrody) oraz Brianowi P.

Zapisano w gwiazdach

Niektórzy mówią, że świat skończy się w ogniu, inne, że w lodzie …”¹

Jaki będzie ostateczny los Wszechświata? Jeżeli wierzyć tegorocznym laureatom Nagrody Nobla w dziedzinie Fizyki zapewne skończy się lodową pustką. Naukowcy co zbadali kilkadziesiąt supernowych, i odkryli, że Wszechświat rozszerza się w coraz szybszym tempie. Odkrycie to, nawet dla samych laureatów, było kompletnym zaskoczeniem.

W 1998 roku, kosmologia zatrzęsła się w posadach, gdy dwa zespoły naukowców zaprezentowały uzyskane wyniki. Kierowany przez Saula Perlmuttera zespół rozpoczął pracę w 1988 roku. Brian Schmidt kierował drugim zespołem, który rozpoczął prace pod koniec 1994 roku, a w którym Adam Riess miał odegrać kluczową rolę.

Zespoły badawcze ścigały się w próbie stworzenia mapy Wszechświata poprzez odnalezienie najodleglejszych supernowych. Coraz bardziej zaawansowane teleskopy na Ziemi i w przestrzeni kosmicznej, wspomagane przez coraz wydajniejsze komputery i czulsze detektory światłą (CCD, Nagroda Nobla w dziedzinie Fizyki w 2009), otworzyły w latach 90. XX wieku nowe możliwości uzupełnienia coraz większej liczby elementów do  tej ogromnej kosmologicznej układanki.

Oba zespoły wykorzystywały w badaniach specjalnego rodzaju supernowych – supernowych typu Ia. Eksplozja ta następuje w wyniku wybuchu starej, kompaktowej gwiazdy o masie Słońca, i średnicy Ziemi. Pojedyncza supernowa tego rodzaju może emitować tyle światła co cała galaktyka. Razem, oba zespoły odnalazły ponad 50 odległych supernowych, których światło było słabsze niż oczekiwano – na znak, że ekspansja Wszechświata przyspiesza. Potencjalnych pułapek było wiele, jednak naukowcy zyskali pewność, gdy obie grupy osiągnęły te same zaskakujące wyniki.

Od blisko wieku wierzono, że Wszechświat rozszerza się w wyniku Wielkiego Wybuchu, który miał miejsce około 14 miliardów lat temu. Jednak odkrycie, że ekspansja ta przyspiesza, jest zdumiewająca. Jeśli bowiem proces ten będzie nadal przyspieszał, Wszechświat zakończy istnienie jako zimny i pusty.

Naukowcy sądzą, że za przyspieszanie tempa ekspansji odpowiada tajemnicza ciemna energia, choć jej natura pozostaje zagadką – być może największą w dzisiejszej fizyce. Wiadomo jednak, że ciemna energia stanowi około trzech czwartych Wszechświata. Dlatego wyniki laureatów  Nagrody Nobla w dziedzinie Fizyki 2011 przyczyniły się do odsłonięcia Wszechświata, który w dużej mierze jest nieznane nauce. I wszystko znów jest możliwe.

¹ Robert Frost, „Fire and Ice”, 1920

Źródła:

The Nobel Prize in Physics 2011: Saul Perlmutter, Brian P. Schmidt, Adam G. Riess

The Royal Swedish Academy of Sciences has decided to award the Nobel Prize in Physics for 2011

with one half to

Saul Perlmutter
The Supernova Cosmology Project
Lawrence Berkeley National Laboratory and University of California,
Berkeley, CA, USA

and the other half jointly to

Brian P. Schmidt
The High-z Supernova Search Team
Australian National University,
Weston Creek, Australia

and

Adam G. Riess
The High-z Supernova Search Team
Johns Hopkins University and Space Telescope Science Institute,
Baltimore, MD, USA

„for the discovery of the accelerating expansion of the Universe through observations of distant supernovae” 

Written in the stars

„Some say the world will end in fire, some say in ice…” *What will be the final destiny of the Universe? Probably it will end in ice, if we are to believe this year's Nobel Laureates in Physics. They have studied several dozen exploding stars, called supernovae, and discovered that the Universe is expanding at an ever-accelerating rate. The discovery came as a complete surprise even to the Laureates themselves.

In 1998, cosmology was shaken at its foundations as two research teams presented their findings. Headed by Saul Perlmutter, one of the teams had set to work in 1988. Brian Schmidt headed another team, launched at the end of 1994, where Adam Riess was to play a crucial role.

The research teams raced to map the Universe by locating the most distant supernovae. More sophisticated telescopes on the ground and in space, as well as more powerful computers and new digital imaging sensors (CCD, Nobel Prize in Physics in 2009), opened the possibility in the 1990s to add more pieces to the cosmological puzzle.

The teams used a particular kind of supernova, called type Ia supernova. It is an explosion of an old compact star that is as heavy as the Sun but as small as the Earth. A single such supernova can emit as much light as a whole galaxy. All in all, the two research teams found over 50 distant supernovae whose light was weaker than expected – this was a sign that the expansion of the Universe was accelerating. The potential pitfalls had been numerous, and the scientists found reassurance in the fact that both groups had reached the same astonishing conclusion.

For almost a century, the Universe has been known to be expanding as a consequence of the Big Bang about 14 billion years ago. However, the discovery that this expansion is accelerating is astounding. If the expansion will continue to speed up the Universe will end in ice.

The acceleration is thought to be driven by dark energy, but what that dark energy is remains an enigma – perhaps the greatest in physics today. What is known is that dark energy constitutes about three quarters of the Universe. Therefore the findings of the 2011 Nobel Laureates in Physics have helped to unveil a Universe that to a large extent is unknown to science. And everything is possible again.

Written by admin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *