Wyjątkowe maksimum Mira Ceti

Wyjątkowe maksimum Mira Ceti

26.09.2011

Na późnowieczornym jesiennym niebie, na południe od zodiakalnych gwiazdozbiorów Ryb (Pisces) i Barana (Aries) dostrzec możemy konstelację Wieloryba (Cetus). W połowie odległości pomiędzy gwiazdami Menkar (alfa Wieloryba) i Baten Kaitos (zeta Wieloryba) obecnie dostrzec możemy jasną gwiazdę – omikron Wieloryba, bardziej znaną jako Mira Ceti albo Cudowna Wieloryba.

Gwiazda ta została odkryta przez holenderskiego astronoma Fabriciusa w sierpniu roku 1596. W XVII wieku wyznaczona została amplituda zmian jej blasku, a także okres zmienności. Podczas maksimum Mira Może osiągnąć aż drugą wielkość gwiazdową. Zazwyczaj jednak, jak większość gwiazd zmiennych długookresowych, osiągane maksimum blasku nie jest aż tak bliskie wartości „katalogowej”. Zwykle Mira zbliża sie jasnością do 3,5 – 4 mag. Jednak w tym roku zmienna sprawiła nam miła niespodziankę, przekraczając 2,5 mag.

W chwili obecnej tylko jedna gwiazda w konstelacji Wieloryba jest jaśniejsza od Miry. Gwiazdą tą jest (zazwyczaj) najjaśniejsza Deneb Kaitos (albo Difda), czyli beta Wieloryba. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, iż podczas najjaśniejszych maksimów Miry to właśnie ta zmienna staje się na krótko najjaśniejszą gwiazdą Wieloryba.

Obecne maksimum blasku to trzecie co do osiągniętej jasności maksimum Miry w ciągu minionych 105 lat. Po raz ostatni 2 wielkość gwiazdową zmienna ta osiągnęła, a nawet ją przekroczyła, w roku 1906 – jej maksymalny blask wyniósł wtedy 1,85 mag. Cztery lata temu, w roku 2007, osiągnęła 2,2 mag.Mira jest prototypem gwiazd zmiennych długookresowych, określanych też jako mirydy. Zmienna ta, według danych katalogowych zmienia swój blask w zakresie 2,0 do 10,2 mag. Jednak zazwyczaj amplituda jest nieco mniejsza i średnio wynosi 3,4 – 9,3 mag. Na dobrą sprawę więc, do jej obserwacji w całym zakresie zmian blasku wystarczy dobra lornetka o średnicy obiektywów 6 cm.

Skoro jednak tej jesieni Cudowna Gwiazda Wieloryba (od nazwy, jaką nadał jej Jan Heweliusz – Mira Stella, czyli Cudowna Gwiazda) sprawiła nam niespodziankę w postaci bardzo jasnego maksimum blasku, warto może wybrać się w pogodny wieczór do miejsca, z którego niebo nie jest zanieczyszczone sztucznym oświetleniem i zerknąć na nieco odmieniony gwiazdozbiór Wieloryba, aby w najbliższych dniach podziwiać niezwykłą gwiazdę.Obecnie Mira wschodzi około godziny 21-ej (czasu letniego). Dodatkową atrakcją może być fakt, iż około 16 stopni na północ od Miry bez problemu dostrzeżemy bardzo jasnego Jowisza. Dopóki jej blask nie osłabnie, dla ocen jasności Miry zastosować możemy dwie jasne gwiazdy zbliżone do niej barwą: Menkar (alfa Wieloryba) o jasności 2,5 mag oraz Hamal (alfa Barana) o jasności 2,0 mag.

Marian Legutko [LMT]

Źródła:

  • Mapa nieba: Stellarium

Written by admin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *