Wiosna na biegunie południowym Marsa

Wiosna na biegunie południowym MarsaOriginal Press Release
Sonda Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) Mars Express obchodzi ósmą rocznicę pobytu w przestrzeni kosmicznej przesyłając z tej okazji nowe zdjęcie lodowej pokrywy w rejonie południowego bieguna Czerwonej Planety.

Około dwóch trzecich ukazanego na zdjęciu terenu znanego jako Ulyxis Rupes pokrywa fragment południowej czapy polarnej i rozproszonych skorup lodowych. Dolna część zdjęcia jest zdominowana przez tarczę lądolodu czapy polarnej, przykrytej ciemną pyłową materię skrywającą pod sobą jasny lód. W tym miejscu, leżącym ponad 1000 km od bieguna lód jest już stosunkowo cienki – według danych radarowych ma grubość około 500 metrów, podczas gdy bliżej bieguna grubość lądolodu sięga ponad 3,7 km.

Jednocześnie na skierowanych na północ (ku górze zdjęcia) klifach można dostrzec na przemian leżące warstwy lodu i pyłu. Są one częścią warstwowych osadów biegunowych. Klify w niektórych miejscach są zaokrąglone co może oznaczać, że zostały ukształtowane przez leżące pod nimi kratery uderzeniowe.

Wysokości w tym regionie zmniejszają się znacząco od południa ku północy opadając stopniami o około 1500 metrów od dołu, ku górze zdjęcia.

Tuż na północ od tarczy lodowej, mniej więcej w połowie zdjęcia, pojawiają się duże obszary lodu przykrytego przez materiał uformowany przez wiatr w długie wydmy. Ich ułożenie i kształt wskazują, że w tym rejonie dominują wiatry wiejące z północnego zachodu. Wraz z oddalaniem się od bieguna występowanie lodu ogranicza się coraz bardziej do dużych kraterów uderzeniowych, takich jak ten widoczny w górnym lewym rogu zdjęcia. Kratery te zapewniają ochronę – choć również tu można dostrzec wpływ Słońca. Lód jest nieco przesunięty w kierunku północnym, ponieważ wpadające do krateru z północy światło silniej ogrzewa jego południowe ściany co prowadzi tam do szybszego topnienia lodu.

Ulyxis Rupes to ogromny klif o długości 390 km i wysokości dochodzącej do 1km będący jedyną widoczną na zdjęciu formą topograficzną mającą własną nazwę (rupes to po łacinie klif). Jego niewielki fragment jest widoczny w górnej lewej części zdjęcia.

W górnej prawej części zdjęcia są widoczne zagadkowe równoległe struktury. Choć ich pochodzenie nie jest znane naukowcy podejrzewają że mogły powstać jako efekt leżących poniżej warstw wiecznie zamarzniętego lodu chronionego przez osłaniające go skały i pył.

Zdjęcie wykonano w styczniu 2011 roku gdy na południowej półkuli Marsa rozpoczynała się wiosna. Obecnie panuje tam już lato, lecz gdy w marcu 2012 roku zima powróci w te rejony i powłoka lodowa zacznie ponownie rosnąć Mars Express będzie na orbicie nadal obserwując zmiany.

Źródła:

Springtime at Mars’ south pole

ESA’s Mars Express celebrates eight years in space with a new view of ice in the southern polar region of Mars. The poles are closely linked to the planet’s climate and constantly change with the seasons. Their study is an important scientific objective of the mission.

About two-thirds of the image is covered by part of the southern polar ice cap and other scattered ice deposits, near a feature known as Ulyxis Rupes. The left side of the image is dominated by the polar cap’s ice shield, which is covered by dark dusty material that hides the bright ices beneath.

At this location, further than 1000 km from the south pole itself, the ice is relatively thin: radar data indicate it is only about 500 m thick, whereas near the south pole it can reach more than 3.7 km.

However, on the north-facing cliffs the layers of ice and dust are discernible. These form part of the polar, layered deposits. The cliffs are often curved, which could mean that they are shaped by underlying impact craters.

The elevation of this region decreases markedly from south to north, dropping in steps by about 1500 m in total from left to right across the image.

Just northward of the ice shield, about halfway across the image, there are large ice deposits that are heavily covered by overlying material blown into long dunes by the prevailing winds in this region. The orientation of the dunes suggests the wind must come predominantly from the northwest.

With increasing distance from the south pole, ice becomes confined to larger impact craters, such as the one in the top right of the image. These provide the best shelter. The ice itself is slightly offset towards the north because, with the sunlight coming from the north, the southern walls of the crater tend to warm up more, causing the ice to melt.

Ulyxis Rupes is a large cliff and is the only named feature in this image (‘rupes’ is the Latin term for cliff). With a length of 390 km and a height of up to 1 km, it is just visible at the top right of this image where it intrudes on the immediate left of the crater there.

Puzzling parallel structures in the martian dust can be seen in the bottom right quarter of the image. Although their origin is uncertain, it is possible that they are the result of underlying ice deposits, permanently frozen because they are protected by overlying dust and rocks.

The image was taken in January 2011, during the southern spring on Mars. At the moment it is summer there, but when the southern winter begins in March 2012, the temperatures will drop again and more ice will accumulate. Mars Express will be waiting.

Written by admin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *