Materia eksplodująca z okolic czarnej dziury obserwowana przez Chandrę

Materia eksplodująca z okolic czarnej dziury obserwowana przez ChandręOriginal Press Release
Prezentowane, kompozytowe zdjęcie, ukazuje mały fragment głębokiego północnego pola teleskopu rentgenowskiego Chandra, na którym w kolorze niebieskim ukazano dane zebrane przez Chandrę, a na czerwono – obraz uzyskany przez interferometr MERLIN (Multi-Element Radio Linked Interferometer Network) – szereg połączonych radioteleskopów w Anglii.

Rozmyta niebieska poświata wokół obiektu w centrum obrazu to – według astronomów – zjawa utworzona przez ogromną erupcję z supermasywnej czarnej dziury znajdującej się w jądrze odległej galaktyki. Ten rentgenowski duch, o symbolu katalogowym HDF 130 – powstał, jako pozostałość po potężnych falach radiowych wytworzonych przez cząstki przemieszczające się od czarnej dziury z prędkościami bliskimi prędkości światła. W miarę jak elektrony wypromieniowują swą energię w wyniku interakcji z wszechobecnymi fotonami pozostałymi po Wielkim Wybuchu wytwarzają promieniowanie rentgenowskie. Zderzenia między tymi elektronami a fotonami tła mogą nadać fotonom na tyle wysoką energię aby przemieścić je do pasma rentgenowskiego. Podobny do cygara kształt HDF 130 oraz jego długość, wynosząca około 2,2 milionów lat świetlnych pasują do właściwości dżetów radiowych.

HDF 130 leży w odległości ponad 10 miliardów lat świetlnych i widzimy go takiego, jakim był zaledwie 3 miliardy lat po Wielkim Wybuchu, kiedy galaktyki i czarne dziury powstawały w dużych ilościach. Prawie dokładnie w centrum rentgenowskiej zjawy leży punktowe radioźródło wskazujące na obecność rosnącej czarnej dziury. To źródło pasuje do położenia masywnej eliptycznej galaktyki (tutaj nie jest ona pokazana). Leżące w pobliży czerwone obiekty w obrazie SDSS to inne, niepowiązane z HD 130 galaktyki, leżące bliżej Ziemi.

Źródło:

HDF 130: Ghost Remains After Black Hole Eruption

This is a composite image showing a small region of the Chandra Deep Field North. Shown in blue is a deep image from the Chandra X-ray Observatory and in red is an image from the Multi-Element Radio Linked Interferometer Network (MERLIN) an array of radio telescopes based in Great Britain. An optical image from the Sloan Digital Sky Survey (SDSS) is shown in white, yellow and orange.

The diffuse blue object near the center of the image is believed to be a cosmic „ghost” generated by a huge eruption from a supermassive black hole in a distant galaxy. This X-ray ghost, a.k.a. HDF 130, remains after powerful radio waves from particles traveling away from the black hole at almost the speed of light, have died off. As the electrons radiate away their energy they produce X-rays by interacting with the pervasive sea of photons remaining from the Big Bang – the cosmic background radiation. Collisions between these electrons and the background photons can impart enough energy to the photons to boost them into the X-ray energy band. The cigar-like shape of HDF 130 and its length of about 2.2 million light years are consistent with the properties of radio jets.

HDF 130 is over 10 billion light years away and existed at a time 3 billion years after the Big Bang, when galaxies and black holes were forming at a high rate. Near the center of the X-ray ghost is a radio point source indicating the presence of a growing supermassive black hole. This source corresponds to the location of a massive elliptical galaxy visible in very deep optical images (not shown here). The nearby red object in the SDSS image located immediately above and to the right of the radio source is another, unrelated galaxy located closer to the Earth.

Written by admin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *