Czarna dziura reguluje swoją dietę

Czarna dziura reguluje swoją dietę

25.03.2009

Połączone obrazy – optyczny z Cyfrowego Przeglądu Nieba Palomar DSS2 i rentgenowski dostarczony przez kosmiczny teleskop rentgenowski Chandra – ukazują zatłoczone pole otaczające mikro-kwazar GRS 1915+105 położony blisko płaszczyzny naszej Galaktyki. Wstawka ukazuje wykonany przez obserwatorium Chandra powiększony obraz GRS 1915, jednego z najjaśniejszych rentgenowskich źródeł w Drodze Mlecznej.

Mikro-kwazar zawiera czarną dziurę około 14 razy masywniejszą od Słońca, pochłaniającą materię z sasiadującej z nią towarzyszącej gwiazdy. Spływający w kierunku czarnej dziury materiał tworzy dysk akrecyjny. W danych radiowych tego obiektu odryto również bardzo silne dżety, jak również złożoną i nieprzewidywalną zmienność w skalach czasowych sekund i miesięcy.

Chandra wykorzystała spektrometr HETG (High Energy Transmission Grating) by obserwować FRS 1915 jedynaście razy od początku misji w 1999 roku. Badania te wykryły, że dżety wyrzucane przez czarną dziurę mogą być okresowo tłumione gdy gorący wiatr, widoczny w danych rentgenowskich, jest wyrzucany z dysku akrecyjnego. Astronomowie sądzą, że wiatr ten odcina dopływ materii do dżetu. Gdy jego siła słabnie, dżety nabierają z kolei mocy. Wyniki te wskazują na to, iż czarne dziury mają mechanizmy regulujące tempo wzrostu. O takie mechanizmy autoregulacji podejrzewa się supermasywne czarne dziury w jądrach galaktycznych, jednak tu po raz pierwszy bezpośrednio ujrzano dowody istnienia takiego mechanizmu.

Źródło:

Written by admin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *