Czarne dziury powstały przed galaktykami

Czarne dziury powstały przed galaktykami

06.01.2009

Wygląda na to, że astronomom udało się rozwiązać kosmiczną zagadkę co było pierwsze – kura czy jajko. W tym wypadku jednak chodzi o to, co powstało najpierw w młodym Wszechświecie – galaktyki czy supermasywne czarne dziury w ich jądrach.

Udało nam się dokonać pomiarów mas czarnych dziur i zgrubień w kilku galaktykach, które istniały gdy Wszechświat nie skończył jeszcze miliarda lat – i wygląda na to, że stały stosunek tych mas obserwowany obecnie nie dotyczy tych młodych obiektów

Fabian Walter

„Wygląda na to, że czarne dziury były pierwsze. Mamy na to coraz więcej dowodów „- mówi Chris Carilli z Narodowego Radioobserwatorium (NRAO – National Radio Astronomy Observatory). Na wykładzie, który Carilli zaprezentował podczas spotkania Amerykańskiego Stowarzyszenia Astronomicznego, astronom podsumował wyniki ostatnich badań przeprowadzonych przez międzynarodowy zespół studiujący warunki jakie istniały w ciągu pierwszego miliarda lat po Wielkim Wybuchu.

Wcześniejsze badania galaktyk i centralnych czarnych dziur w naszym otoczeniu wykazał intrygującą korelację między masą czarnych dziur a centralnym zgrubieniem gwiazd i gazu w galaktykach. Stosunek mas czarnych dziur i mas zgrubień jest praktycznie taki sam dla szerokiego spektrum rozmiarów i wieku galaktyk. W zakresie wagowym, w którym czarne dziury mają od kilku milionów to miliardów mas Słońca, ich waga jest 1/1000 masy otaczającego je zgrubienia galaktycznego.

„Ten stały stosunek wskazuje, że czarne dziury i zgrubienia oddziałują wzajemnie na swój rozwój „- mówi Dominik Riechers z Caltech. -” Istotne pozostawało pytanie, czy któreś zaczyna rosnąć jako pierwsze, czy też rosną razem zachowując stosunek mas przez cały czas.”

W ostatnich latach astronomowie wykorzystywali radioteleskopy NSF VLA (Very Large Array) oraz francuski interferometr Plateau de Bure aby zaglądać w wiek narodzin pierwszych galaktyk – 13,7 miliarda lat temu.

„W końcu udało nam się dokonać pomiarów mas czarnych dziur i zgrubień w kilku galaktykach, które istniały gdy Wszechświat nie skończył jeszcze miliarda lat – i wygląda na to, że stały stosunek tych mas obserwowany obecnie nie dotyczy tych młodych obiektów. Czarne dziury w tych młodych galaktykach są znacznie masywniejsze w porównaniu do otaczających je zgrubień niż obserwujemy to galaktykach nam współczesnych „- mówi Fabian Walter z Instytutu Radioastronomii Maxa-Plancka (MPIfR) w Nieczmech. -” To sugeruje, że czarne dziury pierwsze zaczęły rosnąć.”

Następnym wyzwaniem jest ustalenie w jaki sposób czarne dziury i zgrubienia wpływają nawzajem na swój wzrost. „Nie znamy mechanizmu, którego efekty obserwujemy oraz tego kiedy w trakcie tego wzrostu osiągnięty zostaje standardowy stosunek mas „- mówi Riechers.

Obecnie budowane nowe teleskopy będą kluczowymi instrumentami do rozwiązania tej zagadki wyjaśnił Carilli: -” teleskopy EVLA (Expanded Very Large Array) oraz ALMA (Atacama Large Millimeter/submillimeter Array) dadzą nam dramatyczny wzrost czułości i rozdzielczości pozwalający na dokonywanie pomiarów gazu w tych galaktykach w wystarczająco małych skalach by dokonać szczegółowych badań ich dynamiki.”

„Aby zrozumieć jak Wszechświat stał się takim jakim go widzimy dzisiaj, musimy poznać jak w młodym Wszechświecie powstały pierwsze gwiazdy i galaktyki. Dzięki nowym obserwatoriom, które powstaną w najbliższych latach będziemy mieli okazję zrozumieć ważne szczegóły z tamtej ery gdy Wszechświat był w wieku niemowlęcym „- kończy Carilli.

Źródło:

Written by admin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *