Submilimetrowy teleskop APEX ukazuje świetliste gwiezdne przedszkola

Submilimetrowy teleskop APEX ukazuje świetliste gwiezdne przedszkola

11.11.2008

Ukazując możliwości obserwacji astronomicznych prowadzonych w zakresie submilimetrowym, obraz dostarczony przez teleskop APEX ukazuje jak rozszerzający się bąbel zjonizowanego gazu o średnicy około 10 lat świetlnych powoduje zapadanie się otaczającej materii w gęste obłoki, które stają się miejscem narodzin nowych gwiazd. Światło w zakresie submilimetrowym jest kluczem do obserwacji najzimniejszej materii Wszechświata, takiej właśnie jak te zimne, gęste obłoki.

Region, i numerze katalogowym RCW120, leży w odległości 4200 lat świetlnych od Ziemi w obszarze konstelacji Skorpiona. Masywna, gorąca gwiazda w jego centrum wyświeca ogromne ilości promieniowania ultrafioletowego, które jonizuje otaczający gaz, usuwając elektrony z atomów wodoru i wytwarzając charakterystyczną czerwoną poświatę – emisję H-alfa.

Podczas gdy zjonizowany obszar rozszerza się w przestrzeni, związana z nim fala uderzeniowa porywa warstę otaczającego region zimnego międzygwiezdnego gazu i pyłu. Warstwa przestaje być stabilna i zaczyna zapadać się pod wpływem własnej grawitacji w zagęszczenia – przekształcające się w zimne, gęste obłoki wodoru, gdzie z czasem rodzą się nowe gwiazdy. Jednakże, ponieważ póki co obłoki te są nadal bardzo zimne – mając temperatury w okolicach -250°C, ich słabe promieniowanie cieplne może być jedynie zaobserwowane w obszarze promieniowania submilimetrowego. To właśnie to submilimetrowej długości światło jest kluczowe do badania najwcześniejszych etapów życia i śmierci gwiazd.

Dane submilimetrowe zostały uzyskane za pomocą kamery LABOCA zainstalowanej na 12 metrowym teleskopie eksperymentalnym APEX (Atacama Pathfinder Experiment ) znajdujacym się na wysokości 5000 m. n.p.m. na płaskowyżu Chajnantor chilijskiej pustyni Atacama. Dzięki wysokiej czułości kamery LABOCA astronomowie uzyskali możliwość detekcji zagęszczeń zimnego gazu czterokrotnie słabiej świecących niż przy użyciu wcześniejszych metod. A ponieważ jasność zagęszczenia jest jedną z miar jego masy oznacza to, że astronomowie zyskali także możliwość badania narodzin mniej masywnych gwiazd.

Płaskowyż Chajnantor jest równocześnie lokalizacją, gdzie ESO we współpracy z innymi państwami buduje submilimetrowy teleskop nowej generacji – ALMA – Atacama Large Millimeter/submillimeter Array. Teleskop ALMA będzie wykorzystywał ponad sześćdziesiąt 12-metrowych anten połączonych w jeden, gigantyczny teleskp o średnicy 16 kilometrów.

APEX jest wynikiem współpracy Instytutu Radioastronomii Maxa-Plancka  (MPIfR), Kosmicznego Obserwatorium Onsala (OSO) i Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO). Teleskop wykorzystuje prototypową antenę zaprojektowaną dla projektu ALMA. Badaniami APEX na płaskowyżu Chajnantor kieruje ESO.

Źródło:

Written by admin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *