Teleskop Gemini North wykonuje pierwsze zdjęcie planety na orbicie wokół podobnej do Słońca gwiazdy

Teleskop Gemini North wykonuje pierwsze zdjęcie planety na orbicie wokół podobnej do Słońca gwiazdy

15.09.2008


Trzech astronomów pracujących na Uniwersytecie Toronto wykorzystało teleskop Gemini North w obserwatorium
na Mauna Kea na Hawajach by wykonać zdjęcia młodej gwiazdy 1RXS J160929,1-210524 (oddalonej od nas o około
500 lat świetlnych) i potencjalnego towarzysza gwiazdy. Uzyskali również widma potwierdzające właściwości
towarzysza o masie około 8 razy większej niż Jowisz znajdującego się na orbicie około 330 razy większej
niż orbita Ziemi (Neptun jest od Słońca oddalony zaledwie 30 razy bardziej niż Ziemia). Fotografowana
gwiazda ma masę zbliżoną do naszej gwiazdy, ale jest od niej o wiele młodsza.

/
Po raz pierwszy widzimy bezpośredniu obiekt o masie planety na prawdopodobnej orbicie wokół gwiazdy takiej jak Słońce.

David Lafrenière

„Po raz pierwszy widzimy bezpośredniu obiekt o masie planety na prawdopodobnej orbicie wokół gwiazdy takiej
jak Słońce „- mówi David Lafrenière, główny autor artykułu przesłanego do Astrophysical Journal Letters.
– „Jeżeli uda nam się potwierdzić, że obiekt ten rzeczywiście jest grawitacyjnie powiązany z gwiazdą, będzie
to ogromne osiągnięcie.”

Dotychczas jedynymi obiektami planetarnymi, które udało się bezpośrednio sfotografować poza Układem Słonecznym
były obiekty nie powiązane z gwiazdami lub na orbitach wokół brązowych karłów, gwiazd na tyle ciemnych, że nie
utrudniały poszukiwań planet w swoim otoczeniu.

Istnienie planety tak daleko od gwiazdy macierzystej jest zaskakującym odkryciem, które stawia nowe problemy
przed teoretycznymi modelami powstawania planet i gwiazd. „To odkrycie przypomina jak niezwykle zróżnicowane
są światy we Wszechświecie, i wskazuje możliwość, iż istnieją różnorodne mechanizmy powstawania planet wokół
normalnych gwiazd” – mówi członek zespołu Ray Jayawardhana, oraz autor przygotowywanej do publikacji książki
pod tytułem Worlds Beyond.

Zespół wykorzystał adaptatywną optykę teleskopu Gemini aby dramatycznie zredukować zniekształcenia obrazu powodowane
przez atmosferę. Obrazy obiektu wykonane w bliskiej podczerwieni wraz z uzyskanymi widmami wskazują, że jest
obiektem zbyt zimnym jak na gwiazdę czy nawet bardziej masywnego, brązowego karła, oraz iż jest obiektem młodym.
Dane te także potwierdzają, że mamy do czynienia z obiektem o niewielkiej masie w tej samej odległości od Ziemi
co widoczna na zdjęciu gwiazda.

Mimo, że prawdopodobieństwo przypadkowego wystąpienia obok siebie obiektów w podobnym wieku jest niezwykle małe,
potrzeba około dwóch lat by jednoznacznie potwierdzić, że gwiazda i planeta poruszają się w kosmosie wspólnie.
„Oczywiście stwierdzenie obecnie, że obiekt jest na pewno na orbicie gwiazdy, jest przedwczesne. Jednak wyniki
sugerują, że właśnie tak jest. Nadchodzące lata to okres bardzo intensywnych badań tego obiektu „- mówi Lafrèniere.

Marten van Kerkwijk, członek zespołu badawczego, opisuje metodę poszukiwań: -” Wybraliśmy młode gwiazdy po to,
by młode obiekty planetarne nie miały jeszcze czasu ostygnąć – a zatem byłyby stosunkowo jasne. Dzięki temu
w ogóle mieliśmy szansę je zaobserwować.”

Naukowcy oceniają, że powierzchnia sfotografowanej planety ma około 1500°C zatem jest znacznie gorętsza niż
powierzchnia Jowisza (ok -110°C), a gwiazda wokół, której prawdopodobnie krąży ma typ widmowy K7 i masę około
85% masy Słońca. Badania prowadzące do odkrycia to część studiów 85 gwiazd znajdujących się z luźnej gromadzie
górnego Skorpiona, rodziny młodych gwiazd, które powstały około 5 milionów lat temu. Wykorzystano wysoką rozdzielczość
adaptatywnej optyki teleskopu Gemini, by wyszukać różnych towarzyszy gwiazd – inne gwiazdy, brązowe karły, a wreszcie
planety. Van Kervijk podsumowuje -” To odkrycie powoduje, że z niecierpliwością wyczekujemy kolejnych niespodzianek,
które przygotował dla nas Wszechświat.”

Źródło:

Written by admin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *