Teleskop rentgenowski XMM-Newton odkrywa masywną gromadę galaktyk

Teleskop rentgenowski XMM-Newton odkrywa masywną gromadę galaktyk

25.08.2008


XMM-Newton – orbitalne rentgenowskie obserwatorium Europejskiej Agencji Kosmicznej odkrył najmasywniejszą ze znanych
dotychczas gromadę galaktyk w odległym (młodym) Wszechświecie. Gromada jest tak ogromna, że w tej epoce może być
ich niewiele co tym bardziej czyni odkrycie rzadkim. Według naukowców odkrycie to potwierdza istnienie ciemnej materii.

Nowo odkryty obiekt oznaczony w katalogu symbolem 2XMM J083026+524133 prawdopodobnie zawiera masę tysiąca dużych
galaktyk. Większość tej masy stanowi bardzo gorący gaz o temperaturze 100 milionów stopni. Po raz pierwszy został
zauważony podczas badania innego obiektu Wyróżniała go niezwykła jasność w paśmie rentgenowskim. Został zauważony przez
zespół odkrywców pod kierownictwem Georga Lamera z Poczdamskiego Instytutu Astrofizyki (Astrophysikalisches Institut Potsdam)
podczas systematycznej analizy 3500 obserwacji wykonanych przez kamerę EPIC (European Photon Imaging Camera)
na pokładzie obserwatorium kosmicznego XMM-Newton. Analizowany katalog obejmuje zaledwie 1% nieba i zawiera ponad
190 000 źródeł promieniowania X. Zespół poszukiwał rozciągłych źródeł, które mogłyby być bliskimi galaktykami lub
odległymi gromadami galaktyk.

Choć odkryte źródło było niezwykle jasny w paśmie rentgenowskim J083026+524133 w paśmie widzialnym pochodzących
z cyfrowego przeglądu nieba Sloana (SDSS) zespół nie odnalazł w tym rejonie żadnej galaktyki. W celu wykonania
głębokiej ekspozycji tego rejonu wykorzystano zatem wielki teleskop binokularowy LBA w Arizonie.

Zdjęcie z LBA pokazało gromadę galaktyk. Jej obliczona odległość wynosi 7,7 miliarda lat świetlnych. Natomiast dane
dostarczone przez XMM-Newton pozwoliły oszacować jej masę. Odległość nie była zaskoczeniem, ponieważ obiekty tak
odległe są rutynowo wykrywane przez obserwatorium. Zaskoczeniem była masa obiektu.


W zasadzie samo istnienie tej gromady potwierdza istnienie tajemniczego składnika Wszechświata – ciemnej energii.

Georg Lamer

„Tak masywne obiekty uważa się za niezwykle rzadkie w odległym Wszechświecie. Możemy je wykorzystywać by testować teorie kosmologiczne.” – mówi
Larmer. -„W zasadzie samo istnienie tej gromady potwierdza istnienie tajemniczego składnika Wszechświata – ciemnej energii.”

Nikt nie wie czym jest ciemna energie, jednak jest ona przyczyną przyspieszania tempa rozszerzania się
Wszechświata. To utrudnia powstawanie masywnych gromad galaktyk obecnie – i wskazuje, że musiały one
powstać we wczesnej historii kosmosu. „Istnienie tej gromady jest możliwe tylko wtedy, gdy istnieje
ciemna energia. ” – dodaje Lamer.

Innymi słowy zespół znalazł igłę w kosmicznym stogu siana.

Wyniki badań zostaną opublikowane pod tytułem „2XMM J083026+524133: The most X-ray luminous cluster at
redshift 1’ by G. Lamer, M. Hoeft, J. Kohnert, A. Schwope, and J. Storm w najbliższym numerze magazynu
Astronomy & Astrophysics.

Źródło:

Written by admin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *