Generacje gwiazd na rodzinnej fotografii wykonanej teleskopem Spitzer

Generacje gwiazd na rodzinnej fotografii wykonanej teleskopem Spitzer

22.08.2008


Nowe zdjęcie wykonane za pomocą kosmicznego teleskopu NASA Spitzer pokazuje historię życia i śmierci gwiazd. Wyjątkowy
obraz, wykonany z podczerwieni pokazuje kolorowy obłok pyłu – o nazwie W5 – wypełnione wieloma generacjami gwiazd. Dostarcza
także dowodów na to, że masywne gwiazdy dzięki intensywnemu promieniowaniu i wiatrom – mogą zapoczątkowywać narodziny
nowych gwiazd. Nowe zdjęcie z teleskopu Spitzer zaprezentowano oficjalnie 22 sierpnia przy okazji uroczystości związanych
z piątymi urodzin teleskopu – który został wyniesiony na orbitę 24 sierpnia 2003 roku.

„Wzbudzane (triggered) procesy gwiazdotwórcze są nadal trudne do udowodnienia” – tłumaczy Xavier Koenig z
Centrum Astrofizyki Harvard Smithsonian w Cambridge, -„jednak wstępna analiza wskazuje, że właśnie to zjawisko
najlepiej tłumaczy istnienie wielu kolejnych generacji gwiazd w obszarze W5.” Koenig jest głównym autorem artykułu,
mającego pojawić się w grudniowym numerze Astrophysical Journal, w którym szczegółowo opisano odkrycie.


Pierwsza analiza tego rejonu sugeruje, że widzimy jedną lub dwie generacje gwiazd, których powstanie zostało wyzwolone przez masywne gwiazdy

Lori Allen

Najmasywniejsze z gwiazd we Wszechświecie powstają z gęstych obłoków molekularnych. Gwiazdy te – o masach
od 15 do 60 razy większych niż masa Słońca – są tak ogromne, że część materiału, z którego powstają
spływa z nich w postaci intensywnego wiatru. Niezwykle gorące od chwili narodzin promieniują również
bardzo intensywnie. Połączone – promieniowanie i wiatr – niszczą otaczającą chmurę drążąc w niej
rozszerzające się pustki.

Astronomowie od dawna podejrzewali, że wraz z drążeniem owych obszarów następuje kompresja gazu
rozpoczynająca formację nowych generacji gwiazd. W miarę wzrostu pistek na ich obrzeżach powstaje
coraz więcej gwiazd. Efektem jest promieniście zbudowane drzewo rodowe gwiazd, w którym najstarsze
znajdują się w centrum.

Dowody potwierdzające tę hipotezę widać na obrazach wielu rejonów aktywnie tworzących gwiazdy – zarówno
w mgławicach Oriona, Kila czy na zdjęciu obszaru W5. Na zdjęciu Spitzera najmasywniejsze gwiazdy (niebieskie)
znajdują się w centrum dwóch pustek, a młodsze (różowe i białe) znajdują się w przypominających trąbę
słonia słupach oraz poza krawędzią pustek (naukowcy dopuszczają możliwość, że młodsze gwiazdy przy
krawędzi znalazły się tam przypadkowo a ich powstanie nie zostało zapoczątkowane przez starsze, masywne
gwiazdy).

Zespół Koeniga postanowił przetestować teorię badając wiek gwiazd w regionie W5. Wykorzystano obserwacje
w podczerwieni aby przejrzeć za zasłonę pyłu i uzyskać precyzyjny obraz gwiazd na różnych etapach ewolucji.
Potwierdzono, że gwiazdy w głębi pustek wewnątrz W5 są starsze, niż gwiazdy na krawędziach, jak również
starsze, niż gwiazdy poza krawędziami. Stopniowa separacja wieku gwiazd daje najlepsze dowody na to, że
masywne gwiazdy mogą rozpoczynać formację generacji młodszych gwiazd.

„Pierwsza analiza tego rejonu sugeruje, że widzimy jedną lub dwie generacje gwiazd, których powstanie
zostało wyzwolone przez masywne gwiazdy” – dodaje współautor artykułu Lori Allen. -„Zamierzamy kontynuować
badania dokonując dokładniejszych pomiarów wieku gwiazd by określić czy istnieje wyraźna różnica w wieku
gwiazd wewnątrz granicy i poza nią”.

Za miliony lat, gdy masywne gwiazdy W5 wypalą paliwo w swych jądrach ich śmierć zaznaczy się błyskiem
supernowych. W błysku tym zapewne zniszczone zostaną niektóre z gwiazd, do których powstania wcześniej
się przyczyniły.

Obszar W5 (IC 1848, RA 2:42.57 Dek +60°28.17) obejmuje powierzchnię cztery razy większą od powierzchni
Księżyca w pełni i leży w konstelacji Kasjopei. Teleskop Spitzer naświetlał zdjęcie przez 24 godziny.
Barwa czerwona odpowiada rozgrzanemu gazowi, zielona – gęstym obłokom molekularnym podczas gdy białe
obszary to miejsca powstawania młodych gwiazd. Niebieskie punkty to najstarsze gwiazdy w obłoku, oraz
gwiazdy tła.

Źródło:

Written by admin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *